وَ الَّذينَ جاهَدوا فينا لَنَهْدِيَنَّهُمْ سُبُلَنا « 1 » . كسانى كه در راه ما با خلوص نيت كوشش كنند ما راه خود را بر روى آنها باز مىكنيم . متقابلًا از اينكه كارهاى ناشايست انسان روح او را تيره و كدر مىكند و كششها و گرايشهاى پاك را از انسان مىگيرد ، به كرّات در قرآن سخن رفته است . از زبان مؤمنين مىگويد : رَبَّنا لاتُزِغْ قُلوبَنا بَعْدَ اذْ هَدَيْتَنا « 2 » . و يا در وصف بدكاران : كَلّا بَلْ رانَ عَلى قُلوبِهِمْ ما كانوا يَكْسِبونَ . چنين نيست بلكه ظلمت ظلم و بدكاريهايشان بر دلهاى آنها غلبه كرد . فَلَمّا زاغوا ازاغَ اللَّهُ قُلوبَهُمْ « 3 » . چون از حق روى گردانيدند خدا هم دلهايشان را از اقبال به حق بگردانيد . و يا از قفل زده شدن و مهر خوردن بر دلها و قسى شدن قلبها سخن مىگويد : خَتَمَ اللَّهُ عَلى قُلوبِهِمْ وَ عَلى سَمْعِهِمْ وَ عَلى ابْصارِهِمْ غِشاوَةٌ « 4 » . وَ جَعَلْنا عَلى قُلوبِهِمْ اكِنَّةً انْ يَفْقَهوهُ « 5 » .

--> ( 1 ) . عنكبوت / 69 . ( 2 ) . آل‌عمران / 8 . ( 3 ) . صف / 5 . ( 4 ) . بقره / 7 [ خداوند بر دلهايشان مُهر كرد و بر گوش و چشمشان پرده‌اى است . ] ( 5 ) . انعام / 25 .