مرتضى مطهرى
60
مجموعه آثار شهيد مطهرى ( فارسي )
منسوب به مولى اميرالمؤمنين است : تَغَرَّبْ عَنِ الْاوْطانِ فى طَلَبِ الْعُلى * وَ سافِرْ فَفِى الْاسْفارِ خَمْسُ فَوائِدِ تَفَرُّجُ هَمٍّ وَ اكْتِسابُ مَعيشَةٍ * وَ عِلْمٍ وَ آدابٍ وَ صُحْبَةُ ماجِدِ يعنى در طلب علوّ و بزرگى از وطن خارج شو ، زيرا در مسافرت پنج فايده وجود دارد : غصههاى محلى فراموش مىشود ، وسيلهء كسب معيشت است ، وسيلهء آموختن علم است ، راه ادبآموزى است ، به وسيلهء سفر انسان به مصاحبت بزرگان توفيق مىيابد . انورى مىگويد : به جرم خاك و به گردون نگاه بايد كرد * كه آن كجاست ز آرام و اين كجا ز سفر به شهر خويش درون ، بىخطر بود مردم * به كان خويش درون ، بىبها بود گوهر سفر مربى مرد است و آستانهء جاه * سفر خزانهء مال است و اوستاد هنر درخت اگر متحرك شدى ز جاى به جاى * نه جور ارّه كشيدى و نه جفاى تبر غزالى مىگويد : يكى از علما به ياران خود مىگويد : « سيحوا تَطيبوا ، فَانَّ الْماءَ اذا كَثُرَ مَقامُهُ فى مَوْضِعٍ تَغَيَّرَ » يعنى سياحت كنيد تا پاكيزه شويد ، زيرا آب اگر در يك جا بماند مىگندد « 1 » . ابوالفتح بستى مىگويد : لَقَدْ هُنْتُ مِنْ طولِ الْمَقامِ وَ مَنْ يَقُمْ * طَويلًا يُهَنْ مِنْ بَعْدِ ما كانَ مُكْرَما وَ طولُ جَمامِ الْمَرْءِ فى مُسْتَقَرِّهِ * يُغَيِّرُهُ لَوْناً وَ ريحاً وَ مَطْعَما « 2 » يعنى از بس كه يك جا ماندم از نظرها افتاده و پست شدم ، آرى هركس در يك نقطه زياد بماند عزتش تبديل به خوارى مىشود ، زياد ماندن مرد در جايگاه خودش رنگ و بوى و مزهء او را مىبرد .
--> ( 1 ) . محجةالبيضاء ، ج 4 / ص 42 . ( 2 ) . المحاسن و الاضداد ، ص 136 .