آيندهء بشر از ديدگاههاى مختلف بحث ما دربارهء مفهوم تكامل تاريخى يا تكامل اجتماعى انسان ، مربوط به گذشتهء انسان بود كه آيا آنچه بر انسان و جامعهء انسان گذشته است تكامل و لااقل پيشرفت بوده است يا نه ، و يا شقّ سومى در كار است و آن اينكه در قسمتى از شئون زندگى اجتماعى انسان پيشرفتهاى بسيار قابل توجهى صورت گرفته است ولى در قسمتهايى و در جنبه‌هايى و در ابعادى از زندگى انسان يا بايد بگوييم پيشرفت و تكاملى صورت نگرفته است و يا لااقل بايد بگوييم اگر احياناً پيشرفتى بوده است با آهنگى بسيار بسيار كند بوده كه با آهنگ پيشرفت در ابعاد فنى و در ابعاد تشكيلاتى و ساختمانى جامعهء انسانى هيچ‌گونه هماهنگى نداشته است . آن ابعادى كه در آن ابعاد بشر نتوانسته است آن اندازه جلو برود ، ابعاد انسانى زندگى اجتماعى است و اگر زندگى اجتماعى انسانها را به يك انسان تشبيه كنيم ، ابعاد فنى و تشكيلاتى زندگى كه پيشرفت قابل توجهى كرده است به منزلهء اندام اين انسان است و ابعاد انسانى زندگى اجتماعى به منزلهء روح انسانيت است . آنگاه نتيجه چنين گرفته مىشود كه انسانيت به طور كلى از نظر اندام زياد رشد كرده و زياد پيش رفته است ولى از نظر روح و معنا چيزى پيش نرفته است . اينجاست كه برداشتها و نظرها راجع به آيندهء انسان مختلف شده است .