درس سوم : نقش حج در وحدت و تفاهم مسلمانان در درس پيش گفتيم اندك مطالعه در وضع عمل حج به ما مىفهماند كه منظور مقدس شارع اسلام [ از ] تشريع حج اين بوده كه مسلمانان به يكديگر نزديكتر شوند و وسيله‌اى به وجود آيد كه مسلمانان اقطار عالم خواه ناخواه يكديگر را در يك نقطه ملاقات كنند و پيوندشان محكمتر گردد . ممكن است بعضى افراد گمان كنند اينها فرضياتى است كه ما از پيش خود مىسازيم و مىبافيم ، شارع اسلام چنين منظورهايى نداشته است . از اين رو لازم است نصوص اسلامى را ذكر كنيم تا معلوم شود اينها مطالبى است كه خود اسلام در هزارو چهارصد سال پيش گفته است . 1 . پيغمبراكرم صلى الله عليه و آله جمله‌هاى معروفى دارد كه در زمينهء وحدت و تساوى مسلمانان و الغاء امتيازات ايراد فرموده است به اين مضمون : ايُّهَا النّاسُ انَّ رَبَّكُمْ واحِدٌ وَ اباكُمْ واحِدٌ ، كُلُّكُمْ لِآدَمَ وَ آدَمُ مِنْ تُرابٍ ، ، انَّ اكْرَمَكُمْ عِنْدَ اللَّهِ اتْقيكُمْ وَ لَيْسَ لِعَرَبِىّ عَلى عَجَمِىّ فَضْلٌ الّا بِالتَّقْوى « 1 » . يعنى همانا پروردگار شما يكى است ، پدر شما يكى است ، همهء شما فرزند

--> ( 1 ) . تحف العقول ، ص 34 .