يعنى اين نماز عمومى ، اين نمازى كه همه بايد در يك جا جمع بشوند و مثل اين نماز جماعت‌ها متفرق نباشند ، فرض است كه قبل از اين نماز دو خطابه انشاء بشود ، دو خطابه ايراد بشود ، و همين دو خطابه به جاى دو ركعت است . اين است آن مطلبى كه عرض كردم ما ماده‌اى داريم در خود دين مقدس اسلام كه سخنرانى جزء متن دين است ، جزء نماز است . اميرالمؤمنين مىفرمايد : خطبه ، نماز است . مادامى كه امام خطابه مىخواند و مردم گوش مىدهند ، همهء مردم بايد سكوت بكنند و حرف او را گوش بكنند و مادامى كه او از كرسى پايين نيامده است همه مثل اين است كه در حال نماز مىباشند ، البته با يك فرقهايى از قبيل اينكه رو به قبله نشستن و لااقل رو به قبله بودن خود امام كه خطبه مىخواند در اين حال واجب نيست . اين دو خطابه‌اى كه در آنجا فرض است ، به جاى دو ركعت از نماز ظهر است . منظور اصلى از اجتماع جمعه از اين دستورهاى اسلامى كه يا نشنيده‌ايد و يا خيلى كم به گوش شما خورده است ، تعجب خواهيد كرد و خواهيد پرسيد چه منظورى از اين همه اجتماع و آداب و تشريفات هست ؟ بيشتر تعجب خواهيد كرد اگر بشنويد كه منظور عمده از اين همه اجتماع ، شنيدن همان خطابه‌هاست . پس آن خطابه‌ها چقدر بايد داراى اهميت باشد و جنبهء حياتى داشته باشد . آنقدر اهميت دارد كه آنگاه كه آواز مؤذن به اللَّهُ اكْبَر بلند مىشود ، هركس در هرجا هست و هر كارى در دستش هست بايد بگذارد و بشتابد به سوى نماز جمعه و آن دو خطابه را بشنود و سپس دو ركعت نماز را به جماعت بخواند و آن وقت آزاد است . در سورهء مباركهء جمعه همين مطلب بيان شده ، آنجا كه مىفرمايد : يا ايُّهَا الَّذينَ امَنوا اذا نُودِىَ لِلصَّلوةِ مِنْ يَوْمِ الْجُمُعَةِ فَاسْعَوْا الى ذِكْرِ اللَّهِ وَ ذَرُوا الْبَيْعَ ذلِكُمْ خَيْرٌ لَكُمْ انْ كُنْتُمْ تَعْلَمونَ . فَاذا قُضِيَتِ الصَّلوةُ فَانْتَشِروا فِى الْارْضِ « 1 » .

--> ( 1 ) . جمعه / 9 و 10 .