حيازت كند . تنازع بقا يا مسابقهء بقا بعضى زندگى را به ميدان جنگ تشبيه مىكنند ، مىگويند زندگى تنازع بقاست . تعبير بهتر و كاملتر اين است كه بگوييم زندگى مسابقهء بقاست . كلمهء « تنازع بقا » مفهوم جدال و مخاصمه مىدهد . به زعم بعضى ، زندگى جز جنگ و جدال نيست ، اصل اول در زندگى انسان تخاصم و دشمنى است ، تعاونها و تسالمها به وسيلهء تنازعها جبراً بر انسان تحميل مىشود . فعلًا مجال بحث دربارهء اين مطلب نيست . اجمالًا بايد بگويم مطلب اين‌طور نيست كه طبع زندگى و لازمهء طبيعت زندگى ، جدال و مخاصمه باشد . اما لازمهء طبيعت زندگى مسابقهء بقا هست . زندگى اگر بخواهد بر محور صحيح قرار بگيرد بايد بر اساس مسابقهء بقا باشد . لازمهء مسابقه دو چيز است : آزادى افراد و ديگر نظم اجتماعى كه جلو هرج و مرج را بگيرد . اين را بايد توضيح بدهم : يك مسابقهء ورزشى را در نظر بگيريد ، مثلًا مسابقهء كشتى يا دويدن يا وزنه‌بردارى را . در مسابقه‌ها مدال است ، جايزه است ، افتخار است ، محبوبيت است . اين جايزه‌ها نصيب چه كسى است ؟ نصيب آن كس كه مسابقه را بهتر انجام مىدهد . از روز اول كسى كه متولد مىشود در پيشانىاش نوشته نشده كه تنها اين شخص حق دارد روى سكوى افتخار بايستد و كسى ديگر حق ندارد ، بلكه حق شركت در مسابقه را به همه مىدهند ، به همه آزادى براى شركت مىدهند . از آن ميان ، بعضيها در اثر تمرين و پشتكار برندهء مسابقه مىشوند و بعضى ديگر به علت عدم لياقت فطرى و يا به علت عدم تمرين و مجاهدت ، از آن مواهب محروم مىمانند . همچنين است حال دانش‌آموزان و دانشجويان كلاس كه در مدت يك سال سر كلاس حاضر مىشوند و درس مىخوانند و آخر سال از طرف معلم امتحان مىشوند ، به آنها نمره داده مىشود ، يكى نمرهء قبولى مىگيرد و يكى رد مىشود ، يكى نمرهء عالى مىگيرد ، يكى اعلا و شاگرد اول مىشود . نمره امتيازى است كه داده مىشود و به هر كس متناسب با مقدار زحمت و استعداد و فعاليتش نمره داده مىشود . جامعه به حكم اينكه با پيكر فرق دارد و وظايف افراد به حكم خلقت و به طور جبرى تعيين نشده و به حكم اينكه خداوند افراد بشر را آزاد و مختار و حرّ آفريده و