مىشود از بس كه حماسه در اين خطبه وجود دارد : تَبّاً لَكُمْ ايَّتُهَا الْجَماعَةُ وَ تَرَحاً تا آنجا كه مىفرمايد : شما ما را دعوت كرديد ما آمديم ، حَشَشْتُمْ عَلَيْنا ناراً اقْتَدَحْناها عَلى عَدُوِّكُمْ وَ عَدُوِّنا « 1 » آتشى كه ما آن را براى دشمنان ما و شما افروختيم شما اين آتش را عليه خود ما به كار برديد . شمشيرى كه ما به دست شما داديم با همان شمشير خود ما را مىخواهيد بكشيد ، مرا با شمشير اسلام داريد مىكشيد . واقعاً وقتى كه انسان به اين چيزها تأمل و دقت مىكند مىبيند كه اينها از آن زخمهاى ظاهرى كه بر بدن مقدس اباعبداللَّه وارد مىكردند بالاتر و ناراحت‌كننده‌تر بود . ظهر است . عده‌اى از اصحاب و همهء اهل بيت و خود امام حسين بعد از ظهر شهيد شدند . البته از قبل از ظهر شروع شده بود . عده‌اى كه در حملهء اول از ميان رفتند قبل از ظهر شهيد شدند . مكرر شنيده‌ايد : يكى از اصحاب مىآيد عرض مىكند : آقا اول ظهر است و ما مايليم كه با شما نماز بخوانيم . چقدر امام خوشحال مىشوند . در حق او دعا مىكند كه خدا تو را از نمازگزاران قرار بدهد . بسيار خوب ، نمازى بخوانيم . آنوقت دشمن مىگويد فايدهء اين نماز چيست ؟ نماز شما كه قبول نيست . چه نماز بخوانيد چه نخوانيد شما به هر حال جهنمى هستيد . يكى از اصحاب امام حسين گفت : نماز فرزند پيغمبر و امام برحق قبول نيست ، نماز شما نوكرهاى ابن‌زياد و يزيد بن معاويه ، يزيد شرابخوار سگباز قبول است ؟ ! نمازى خواندند ، چه نماز سوزانى ! نماز خوف خواندند ، يعنى نماز جنگ ، نه نماز از روى ترس . نماز جنگ را اصطلاحاً « نماز خوف » مىگويند . نمازِ در حال جنگ احكام خاصى دارد . اگر انسان مسافر هم نباشد بايد دوركعتى بخواند ، و امام در آنجا وظيفه‌اى دارد و مأمومين وظيفه‌اى . امام يك ركعت كه مىخوانَد بايد صبر كند ، ممكن است گاهى يك ساعت هم طول بكشد ، نصف مأمومين مىروند در مقابل دشمن مىايستند نصف ديگر نماز مىخوانند . آن نصفى كه نماز مىخوانند بعد از يك ركعت امام ، زود ركعت دوم را مىخوانند . امام صبر مىكند تا آنها بروند و مركز را به جاى دوستان خودشان بگيرند و دوستان بيايند نماز بخوانند . امام حسين چنين نمازى خواند . اما در اثر اينكه ميان لشگرگاه و ميدان جنگ

--> ( 1 ) . اللّهوف ، ص 41 .