خطر نفاق خيال نمىكنم ديگر ترديدى باشد در اين جهت كه خطر نفاق از خطر كفر خيلى بيشتر و افزونتر است ، براى اينكه نفاق همان كفر است ولى در زير پرده ؛ كفرِ در زير پرده است . حال تا اين پرده دريده بشود و آن چهرهء كريه كفر ظاهر بشود چقدر نفوس فريب خورده و گمراه شده‌اند ! علت تفاوت پيشروى على عليه السلام و پيامبر صلى الله عليه و آله چرا وضع پيشروى اميرالمؤمنين على عليه السلام نسبت به پيغمبر اكرم فرق داشت ؟ از نظر ما شيعيان كه على و تاكتيك على با پيغمبر فرقى نداشت ولى چطور است كه پيغمبر با اين سرعت پيشروى مىكند و دشمن را يكى بعد از ديگرى ساقط مىكند ولى على عليه السلام وقتى كه با دشمنانش روبرو مىشود سخت دچار و گرفتار است ، آن پيشروى برايش نيست و در مواقع زيادى از دشمن شكست مىخورد ، چرا ؟ براى اينكه پيغمبر با كسانى مىجنگيد كه آنها كافر بودند . منافقين زمان پيغمبر در زمانى بودند كه نطفهء نفاق تازه داشت بسته مىشد كه على بعدها مواجه با همينها شد . ولى على عليه السلام از اول با منافقين طرف بود . پيغمبر با ابوسفيان طرف است ، ابوسفيانى كه كفر صريح و روشن است ، ابوسفيانى كه با لا إله الّا اللَّه مخالفت مىكند و اعْلُ هُبَل ( زنده باد هبل ) مىگويد . واضح است كه اعْلُ هُبَل با لا إله الّا اللَّه نمىتواند بجنگد . جاذبهء لا إله الّا اللَّه كجا ، جاذبهء اعْلُ هُبَل و از اين مزخرفات كجا ؟ ! اما معاويه همان ابوسفيان است ، منويات همان منويات است ، مقصود همان مقصود است ، راه همان راه است ، هدف همان هدف است ولى شعارش همان شعار على عليه السلام است و احياناً در مواقعى داغتر . خودش را مدافع توحيد و لا إله الّا اللَّه و اسلام و قرآن معرفى مىكند . شعارى كه با آن به جنگ اميرالمؤمنين مىآيد آيهء قرآن است : وَ مَنْ قُتِلَ مَظْلوماً فَقَدْ جَعَلْنا لِوَلِيِّهِ سُلْطاناً فَلايُسْرِفْ فِى الْقَتْلِ انَّهُ كانَ مَنْصوراً « 1 » . حالا چقدر ديدهء تيزبين مىخواهد كه در زير آيهء « وَ مَنْ قُتِلَ مَظْلوماً » كه معاويه آورده خط اعْلُ هُبَل را بخواند ، بگويد اين همان اعْلُ هُبَل است ، لفظش اين است معنى همان معنى است . خيلى نفوذ عميق و بصيرت فوق‌العاده‌اى مىخواست .

--> ( 1 ) . اسراء / 33 .