مبارزهء اسلام با زبون‌پرورى و اما از نظر آن فردى كه آزادى او از دست رفته است [ اسلام چه كرده است ؟ ] متأسفانه در تعليمات مسيحيت يعنى تعليماتى كه از اوايل مسيحيت پيدا شده - عرض نمىكنم در تعليمات حضرت مسيح - اين زبون‌پرورى وجود داشته است ولى در اسلام با زبون‌پرورى مبارزه شده است . اسلام به همان درجه كه ظالم را دشمن مىدارد ، زبون را و آدمى كه در مقابل ظالم با اينكه قدرت دارد تسليم است دشمن مىدارد . اسلام مىگويد : لايُحِبُّ اللَّهُ الْجَهْرَ بِالسّوءِ مِنَ الْقَوْلِ الّا مَنْ ظُلِمَ « 1 » . اسلام مىگويد كه خداوند از بدگويى و شعار دادن عليه كسى و لكّه‌دار كردن و بدنام نمودن ديگران خوشش نمىآيد مگر در مورد كسى كه مظلوم واقع شده است . به مظلوم اجازه مىدهد فرياد كند ، بدگويى كند ، حتى شعر بگويد ، هجو كند ، شعار بدهد ؛ چرا ؟ چون راه ، راهِ احقاق حق است . على عليه السلام مىفرمود : لايَمْنَعُ الضَّيْمَ الذَّليلُ وَ لايُدْرَكُ الْحَقُّ الّا بِالْجِدِّ « 2 » . آدم ذليل و ضعيف هرگز نمىتواند از ظلم دفاع كند . حق را جز با جديت و كوشش و نيرو و تصميم نمىشود به دست آورد . ويل دورانت در كتاب تاريخ تمدن ، جلد يازدهم مىگويد : هيچ دينى مانند اسلام پيروان خودش را به قوّت دعوت نكرده است . البته همين‌طور است . دينى كه در آن جهاد و امر به معروف و نهى از منكر و « وَ اعِدّوا لَهُمْ مَا اسْتَطَعْتُمْ مِنْ قُوَّةٍ » « 3 » وجود دارد هرگز دعوت به ضعف و زبونى نمىكند . اسلام با اين عامل هم كه عامل زبونى و ضعف باشد به اين شكل مبارزه كرده است . نمونه‌هايى كه عرض كردم براى همين بود . خود پيغمبر اكرم مگر چنين نبود ؟ پيغمبر اكرم - همان‌طورى كه دربارهء على عليه السلام عرض كردم - دربارهء شخص خودش هم همين‌جور بود ، كوشش مىكرد كه مردم زبون و ضعيف بار نيايند . حتى وقتى احساس مىكرد مردم در مقابل شخص خودش احساس زبونى مىكنند ، براى اينكه زبون نباشند آن زبونى را از آنها مىريخت . مردى آمد خدمت رسول اكرم ، چشمش كه به حضرت افتاد ، با اينكه حضرت به اصطلاح خودش را نمىگرفت و يك دبدبه و جلالى به خودش نمىبست ولى مع‌ذلك آن اهميت و عظمت و شخصيت حضرت او را گرفت ، وقتى خواست با

--> ( 1 ) . نساء / 148 . ( 2 ) . نهج‌البلاغه ، خطبهء 29 . ( 3 ) . انفال / 60 .