سرّ مطلب واضح است . پيش از فتح مكه هرچه بود دشوارى و تحمل مشقت بود ، ايمانها خالصتر و انفاقها و جهادها بىشائبه‌تر و از روحيهء فرصت‌طلبى دور تر بود ، بر خلاف انفاق و جهاد بعد از فتح كه در آن حد از بىشائبگى نبود . همچنين قرآن دربارهء مجاهدين اولين مىفرمايد : بيست نفر شما برابر با دويست نفر از كافران است . ولى همين كه عناصر ديگر كه هنوز روح اسلامى كاملًا در آنها دميده نشده بود و دقيقاً مؤمن به اهداف انقلاب اسلامى نبودند وارد شدند - و در آن هنگام مىشد اسلام را يك فرصت تلقى كرد - مىگويد صد نفر شما با دويست نفر دشمن برابرى مىكند « 1 » . نهضت را اصلاح‌طلب آغاز مىكند نه فرصت‌طلب ، و همچنين آن را اصلاح‌طلب مؤمن به اهداف نهضت مىتواند ادامه دهد نه فرصت‌طلب كه در پى منافع خويش است . به هرحال مبارزه با رخنه و نفوذ فرصت‌طلبان علىرغم تظاهرات فريبنده‌شان يكى از شرايط اصلى ادامهء يك نهضت در مسير اصلى است . 5 . ابهام طرحهاى آينده . فرض كنيم ساختمان فرسوده و بىقواره‌اى را كه در آن با ناراحتى بسر مىبريم مىخواهيم خراب كنيم و به جاى آن ، ساختمانى نو و زيبا كه فاقد نواقص قبلى باشد و آسايش ما را كاملا تأمين كند بسازيم . اينجا دو احساس داريم : يك احساس منفى دربارهء ساختمان موجود كه مىخواهيم هرچه زودتر خود را از شرّ آن راحت سازيم و ديگر احساس مثبت دربارهء ساختمان جديدى كه مىخواهيم بسازيم و هرچه زودتر يك زندگى خانوادگى ايده‌آل در آن به وجود آوريم . از نظر احساس منفى تكليف ما روشن است . نياز زيادى نيست كه ضرورت تخريب آن براى ما توضيح داده شود ، زيرا عملًا ناراحتيها را لمس مىكنيم . اما از نظر احساس مثبت اگر طرحى و نقشه‌اى مشخص جلو ما بگذارند يا ماكتى تهيه كنند و جلو ما بگذارند كه ساختمان آينده اين است با اين مزايا و محاسن ، و ما در مجموع نقصى نتوانيم پيدا كنيم قطعا تسليم مىشويم و قبول مىكنيم . ولى اگر طرحى ارائه نشود و از طرف متخصصان مورد اعتماد به طور اجمال گفته شود بعد از خراب كردن ، ساختمانى بسيار عالى به جاى آن خواهيم ساخت ، بديهى است كه شوق ما

--> ( 1 ) . [ مضمون آيات 65 و 66 سورهء انفال . ]