مرتضى مطهرى

72

مجموعه آثار شهيد مطهرى ( فارسي )

جمله هايى كه در ابتداى گفتار ، از نهج البلاغه از بيان مولاى متقيان در بارهء هدفهاى اصلاحىاش نقل كردم ، و هم نقل كردم كه فرزند بزرگوارش حسين عليه السلام نيز عين آن جمله‌ها را در بيان نهضتى كه قصد آن را داشت ، در عهد معاويه در جمع كبار صحابه و شخصيتهاى برجستهء اسلامى در موسم و موقف حج آورده است ، به طور اجمال بيانگر اهداف كلى همهء نهضتهاى اسلامى است ، و البته در هر دوره‌اى هر نهضتى يك سلسله هدفهاى فرعى و جزئى خاص خود نيز دارد . هدفهاى كلى در چهار جمله بيان شده است : نَرُدَّ الْمَعالِمَ مِنْ دينِكَ : نشانه‌هاى محو شدهء راه خدا را - كه جز همان اصول واقعى اسلام نيست - بازگردانيم ؛ يعنى بازگشت به اسلام نخستين و اسلام راستين ، بدعتها را از ميان بردن و سنتهاى اصيل را جايگزين كردن ؛ يعنى اصلاحى در فكرها و انديشه‌ها و تحولى در روحها و ضميرها و قضاوتها در زمينهء خود اسلام . نُظْهِرَ الْاصْلاحَ فى بِلادِكَ : اصلاح اساسى و آشكار و چشمگير كه نظر هر بيننده را جلب نمايد و علائم بهبودى وضع زندگى مردم كاملًا هويدا باشد ، در شهرها و مجامع به عمل آوريم ؛ يعنى تحولى بنيادين در اوضاع زندگى خلق خدا . يَأْمَنَ الْمَظْلومونَ مِنْ عِبادِكَ : بندگان مظلوم خدا از شر ظالمان امان يابند و دست تطاول ستمكاران از سر ستمديدگان كوتاه شود ؛ يعنى اصلاحى در روابط اجتماعى انسانها . تُقامَ الْمُعَطَّلَةُ مِنْ حُدودِكَ : مقررات تعطيل شدهء خدا و قانونهاى نقض شدهء اسلام بار ديگر به پا داشته شود و حاكم بر زندگى اجتماعى مردم گردد ؛ يعنى تحولى ثمربخش و اسلامى در نظامات مدنى و اجتماعى جامعه . هر مصلحى كه موفق شود اين چهار اصل را عملى سازد : افكار و انديشه‌ها را متوجه اسلام راستين سازد و بدعتها و خرافه‌ها را از مغزها بيرون براند ، به زندگى عمومى از نظر تغذيه و مسكن و بهداشت و آموزش و پرورش سامان بخشد ، روابط انسانى انسانها را بر اساس برابرى و برادرى و احساس اخوّت و همسانى برقرار سازد ، و ساخت جامعه را از نظر نظامات و مقررات حاكم طبق الگوى خدايى اسلامى قرار دهد ، به حداكثر موفقيت نائل آمده است .