خمينى تجسم يافته است . ابوالعلاى معرّىِ معروف در جلسه‌اى كه با سيد مرتضى علم‌الهدى براى اولين‌بار ملاقات كرد و شخصيت و عظمت او را ديد ، بعد كه از او سؤال كردند چه ديدى و كجا بودى و چگونه آدمى ديدى ؟ شعر معروفى دارد ، مىگويد : لَوْ جِئْتَهُ لَرَايْتَ النّاسَ فى رَجُلٍ * وَ الدَّهْرَ فى ساعَةٍ وَ الْارْضَ فى دارٍ اگر بيايى آنجا ببينى ، تمام مردم را در يك فرد و تمام دهر و روزگار و ساعات را در يك لحظه و تمام زمين را در يك خانه منحصر مىبينى . كمتر در تاريخ سابقه دارد كه ملتى و خواسته‌هاى ملتى در يك فرد ، اينچنين تشخص و تجسم پيدا كند و اين هميشه در جايى است كه آن فرد از فرديت خودش خارج شده است و تجسم ايده‌هاى عالى جامعه است . بنابراين هدفهاى روحانيت يعنى هدفهاى اين نهضت و هدفهاى اين نهضت يعنى هدفهاى روحانيت . نهضتهاى قرن اخير ما اگر بخواهيم هدفهاى اين نهضت را تشريح كنيم ، آن هم در يك جلسه ، بهتر اين است كه يك مقايسهء اجمالى بكنيم ميان هدفهاى اين نهضت و هدفهايى كه بعضى مصلحان اسلامى مثل سيد جمال‌الدين اسدآبادى به صورت فردى در قيامهاى اصلاحى خود داشته‌اند و نيز هدفهاى نهضتهاى صدسالهء اخير كه يا به رهبرى روحانيت و يا با شركت و تأييد روحانيت صورت گرفته است و هر كدام هدفى داشته است ، مثل جنبش تنباكو كه يك نهضت ضد استعمارى ، آن هم ضد استعمار اقتصادى بود و يا نهضت استقلال عراق كه آن هم مانند نهضت تنباكو به رهبرى روحانيت صورت گرفت . بعد از جنگ بين‌الملل اول و متلاشى شدن حكومت عثمانى ، انگليسها عراق را احتلال و اشغال كردند ، روحانيت شيعه در آنجا قيام كرد ، آيت‌اللَّه ميرزاى شيرازى كوچك « 1 » فرمان جهاد داد ، مسلمانان كشته‌هاى زيادى

--> ( 1 ) . جنبش تنباكو را ميرزاى شيرازى بزرگ و جنبش عراق را ميرزاى شيرازى كوچك اداره و رهبرىكردند .