ج . سَرىّ سَقَطى . اهل بغداد است . نمىدانيم اصلًا كجايى بوده است . وى از دوستان و همراهان بشر حافى بوده است . سرىّ سقطى اهل شفقت به خلق خدا و ايثار بوده است . ابن خلّكان در وَفَيات الاعيان نوشته است كه سرىّ گفت : سى سال است كه از يك جملهء الحمد للَّه كه بر زبانم جارى شد استغفار مىكنم . گفتند : چگونه ؟ گفت : شبى حريقى در بازار رخ داد ، بيرون آمدم ببينم كه به دكان من رسيده يا نه . به من گفته شد به دكان تو نرسيده است . گفتم : الحمد للَّه . يك مرتبه متنبّه شدم كه گيرم دكان من آسيبى نديده باشد ، آيا نمىبايست من در انديشهء مسلمين باشم ؟ ! سعدى به همين داستان - با اندك تفاوت - اشاره مىكند آنجا كه مىگويد : شبى دود خلق آتشى برفروخت * شنيدم كه بغداد نيمى بسوخت يكى شكر گفت اندر آن خاك و دود * كه دكّان ما را گزندى نبود جهانديده‌اى گفتش‌اى بوالهوس * تو را خود غم خويش بود و بس ؟ پسندى كه شهرى بسوزد به نار * اگر خود سرايت بود بر كنار ؟ سرىّ شاگرد و مريد « معروف كرخى » و استاد و دايى جنيد بغدادى است . سخنان زيادى در توحيد و عشق الهى و غيره دارد ، و هم اوست كه مىگويد : عارف مانند آفتاب بر همهء عالم مىتابد و مانند زمين بار نيك و بد را به دوش مىكشد و مانند آب مايهء زندگى همهء دلهاست و مانند آتش به همه پرتو افشانى مىكند . سرىّ در سال 245 يا 250 در سن نود و هشت سالگى درگذشته است . د . حارث محاسبى . بصرىّ الاصل است و از دوستان و مصاحبان جنيد بوده است . از آن جهت او را « محاسبى » خوانده‌اند كه به امر مراقبه و محاسبه اهتمام تام داشت . معاصر احمد بن حنبل است . احمد حنبل چون دشمن علم كلام بود ، او را به واسطهء ورودش در علم كلام طرد كرد و همين سبب اعراض مردم از او شد . حارث در سال 243 درگذشته است . ه . جنيد بغدادى . اصلًا اهل نهاوند است . عرفا و متصوفه او را « سيدالطائفه » مىخوانند ، همچنان كه فقهاى شيعه شيخ طوسى را « شيخ الطائفه » مىخوانند . جنيد يك عارف معتدل به شمار مىرود . برخى شطحيّات كه از ديگران شنيده شده از او شنيده نشده است . او حتى لباس اهل تصوف به تن نمىكرد و در زىّ علما