آنها هستم ؛ گويى هم اكنون اهل بهشت را در بهشت ، متنعّم و اهل دوزخ را در دوزخ ، معذّب مىبينم ؛ گويى هم اكنون با اين گوشها آواز حركت آتش جهنم را مىشنوم . رسول اكرم به اصحاب خود رو كرد و فرمود : اين شخص بنده‌اى است كه خداوند قلب او را به نور ايمان منوّر گردانيده است . آنگاه به جوان فرمود : حالت خود را حفظ كن كه از تو سلب نشود . جوان گفت : دعا كن خداوند مرا شهادت روزى فرمايد . طولى نكشيد كه غزوه‌اى پيش آمد و جوان شركت كرد و شهيد شد . زندگى و حالات و كلمات و مناجاتهاى رسول اكرم سرشار از شور و هيجان معنوى و الهى و مملوّ از اشارات عرفانى است . دعاهاى رسول اكرم فراوان مورد استشهاد و استناد عرفا قرار گرفته است . اميرالمؤمنين على عليه السلام - كه اكثريت قريب به اتفاق اهل عرفان و تصوف سلسله‌هاى خود را به ايشان مىرسانند - كلماتش الهام بخش معنويت و معرفت است . ما به دو قسمت كه در نهج البلاغه مسطور است اشاره مىكنيم . در خطبهء 220 مىفرمايد : انَّ اللَّه سُبْحانَهُ وَ تَعالى جَعَلَ الذِّكْرَ جَلاءً لِلْقُلوبِ ، تَسْمَعُ بِهِ بَعْدَ الْوَقْرَةِ وَ تُبْصِرُ بِهِ بَعْدَ الْعَشْوَةِ وَ تَنْقادُ بِهِ بَعْدَ الْمُعانَدَةِ ، وَ ما بَرِحَ لِلَّهِ - عَزَّتْ آلاؤُهُ - فِى الْبُرْهَةِ بَعْدَ الْبُرْهَةِ وَ فى ازْمانِ الْفَتَراتِ عِبادٌ ناجاهُمْ فى فِكْرِهِمْ وَ كَلَّمَهُمْ فى ذاتِ عُقولِهِمْ . . همانا خداوند متعال ياد خود را مايهء صفا و جلاى دلها قرار داده است . بدين وسيله پس از سنگينى ، شنوا و پس از شبكورى ، بينا و پس از سركشى مطيع مىگردند . همواره در هر زمان و در دورهء فترتها خدا را مردانى بوده است كه در انديشه‌هاى آنها با آنها راز مىگفته است و در خردشان با آنها سخن مىگفته است . در خطبهء 218 دربارهء اهل اللَّه مىفرمايد : قَدْ احْيا عَقْلَهُ وَ اماتَ نَفْسَهُ ، حَتّى دَقَّ جَليلُهُ وَ لَطُفَ غَليظُهُ وَ بَرَقَ لَهُ لامِعٌ كَثيرُ الْبَرْقِ ، فَابانَ لَهُ الطَّريقَ وَ سَلَكَ بِهِ السَّبيلَ وَ تَدافَعَتْهُ الْابْوابُ الى بابِ