مرتضى مطهرى
448
مجموعه آثار شهيد مطهرى ( فارسي )
شود و ] يك مرد به يك زن اكتفا كند ، طبعاً زنان زيادى در جامعه بىسرپرست مىمانند ، هم حق آنها از نظر حق تأهل ضايع شده و هم منشأ مفاسدى در اجتماع مىشوند . وقتى آن زنها بىسرپرست ماندند ، داراى عقدههاى روحى مىشوند ، ناراحتى پيدا مىكنند و بعد مىآيند مردها را مىفريبند و منشأ فساد اخلاق مىشوند . پس در چنين مواردى به حكم ضرورت اجتماعى بايد تعدد زوجات را تجويز كرد . به هرحال اين مربوط به اخلاق نيست كه او اين مثال را ذكر كرده . مىگويد : اكنون چند مثال براى نسبيت اخلاق بياوريم : شرقيان به علامت احترام ، كلاه بر سر مىگذاشتند و غربيان آن را براى اداى احترام برمىدارند . اين هم به اخلاق مربوط نيست ، اينها آداب است . زن ژاپنى به لختى تن كارگر اهميت نمىدهد ، ولى در شرف و عفت ممكن است از مريم و آسيه برتر باشد . زن عرب نشان دادن صورت ، و زن چينى نشان دادن پا را دور از عفت مىداند . بعد خودش به فلسفهء اينها اشاره مىكند : پوشاندن صورت و ساق پا ، ميل و قوّهء خيال را برمىانگيزد و در نتيجه ممكن است به مصلحت نوع تمام شود . ساكنان ملانزى بيماران و پيران را زنده در خاك مىكنند . اين هم به اخلاق مربوط نيست . در جزيرهء بريتانياى جديد گوشت انسان را در دكانها مىفروشند ، همچنان كه قصابان ما گوشت خوك را ، و براى مهمانيهاى بزرگ آماده مىسازند . .