نهرو مردى است كه از سنين جوانى لامذهب شده است . در اواخر عمر يك تغيير حالى در او پيدا شده بود . خودش مىگويد : من ، هم در روح خودم و هم در جهان يك خلئى را ، يك جاى خالى را احساس مىكنم كه هيچ چيز نمىتواند آن را پر كند مگر يك معنويتى . و اين اضطرابى كه در جهان پيدا شده است ، علتش اين است كه نيروهاى معنوى جهان تضعيف شده است . اين بىتعادلى در جهان ، از همين است . مىگويد : الآن در كشور اتحاد جماهير شوروى اين ناراحتى به سختى وجود دارد . تا وقتى كه اين مردم گرسنه بودند و گرسنگى به آنها اجازه نمىداد كه دربارهء چيز ديگرى فكر كنند ، يكسره در فكر تحصيل معاش و در فكر مبارزه بودند . بعد كه يك زندگى عادى پيدا كردند ( الآن ) يك ناراحتى روحى در ميان آنان پيدا شده است . در موقعى كه از كار بيكار مىشوند ، تازه اول مصيبت آنهاست كه اين ساعت فراغت و بيكارى را با چه چيز پر كنند ؟ بعد مىگويد : من گمان نمىكنم اينها بتوانند آن ساعات را جز با امور معنوى با چيز ديگرى پر كنند ، و اين همان خلئى است كه من دارم . پس معلوم مىشود كه واقعاً انسان يك احتياجى به عبادت و پرستش دارد . امروز كه در دنيا بيماريهاى روانى زياد شده است ، در اثر اين است كه مردم از عبادت و پرستش رو برگردانده‌اند . ما اين را حساب نكرده بوديم ولى بدانيد هست ، حقيقتاً هست : نماز قطع نظر از هر چيزى طبيب سرِ خانه است ؛ يعنى اگر ورزش براى سلامتى مفيد است ، اگر آب تصفيه شده براى هر خانه‌اى لازم است ، اگر هواى پاك براى هركس لازم است ، اگر غذاى سالم براى انسان لازم است ، نماز هم براى سلامتى انسان لازم است . شما نمىدانيد اگر انسان در شبانه روز ساعتى از وقت خودش را اختصاص به راز و نياز با پروردگار بدهد ، چقدر روحش را پاك مىكند ! عنصرهاى روحى موذى به وسيلهء يك نماز از روح انسان بيرون مىرود . در يك جلسه كه راجع به عبادت صحبت مىكردم ، گفتم نگوييد اسلام دين اجتماعى است ، اسلام دين اخلاق است ، چطور ؟ اسلام دين همهء اينهاست . اسلام بالاترين حرف را دربارهء تعليمات اجتماعى گفته است . مىفرمايد : لَقَدْ أَرْسَلْنا رُسُلَنا بِالْبَيِّناتِ وَ أَنْزَلْنا مَعَهُمُ الْكِتابَ وَ الْمِيزانَ لِيَقُومَ النَّاسُ بِالْقِسْطِ « 1 » تمام پيغمبران را فرستاديم براى اينكه در

--> ( 1 ) حديد / 25