واجب ، چه مستحب ، چه حرام و چه مكروه ) حتماً به خاطر يك مصلحت يا دفع يك مفسده است و به همين جهت خاصيت حكيمانه‌اى دارد ، اسلام گزاف حرف نمىزند . اين پيوندى كه ميان عقل و دين اسلام هست ، در مورد هيچ دينى وجود ندارد . شما از علماى هر دين ديگرى بپرسيد چه رابطه‌اى ميان دين و عقل هست ، مىگويند هيچ ، اصلًا عقل را با دين چه كار ؟ ! مسيحيت از تثليث شروع مىشود و در اين مورد حرفى مىزنند كه اگر بگوييم با عقل جور در نمىآيد ، مىگويند در نيايد . آنها وقتى مىگويند ايمان و تعبد ، مقصودشان پشت پا به عقل زدن و تسليم كوركورانه در مقابل دين است . در اسلام تسليم كوركورانه و تسليمى كه ضد عقل باشد نيست . البته تسليمى كه ما فوق عقل باشد هست به همين معنا كه عرض كردم ، كه آن خودش مطابق حكم عقل است . عقل هم مىگويد جايى كه اطلاعى ندارى حرف بزرگتر را بپذير . قانون اهم و مهم همين مطلب به اسلام يك خاصيت جاويدان داده است كه دستورها انعطافى پيدا مىكنند ، به اصطلاح فقها حساب اهمّ و مهم در كار مىآيد ؛ يعنى اگر در مقابل دو دستور از دستورهاى دين قرار مىگيرى و در آنِ واحد قادر نيستى هر دو را اطاعت كنى ، بايد فكر كنى كه از ميان آن دو دستور كداميك مهمتر است ، آن را كه اهميت كمترى دارد فداى آن كه اهميت بيشترى دارد بكنى . مثال معروفى است كه هميشه براى طلبه‌ها اين مثال را ذكر مىكنند ، مىگويند زمينى است كه صاحبش راضى نيست كه شما در آن قدم بگذاريد . شما مىبينيد در داخل اين زمين حوضى است و بچه‌اى در آن حوض افتاده است و غير از شما شخص ديگرى نيست كه او را نجات بدهد . در اينجا شما يكى از اين دو كار را مىتوانيد انجام دهيد : يا على رغم راضى نبودن صاحب اين زمين داخل آن بشويد براى اينكه جان بچه را نجات بدهيد ، يا اينكه همان جا بايستيد تا بچه تلف بشود . در اينجا مىگويند شما بايد ببينيد احترام مال بيشتر است يا احترام جان ؟ البته احترام جان بيشتر است . پس شما بايد آن كوچكتر را فداى بزرگتر كنيد . مثال ديگر : اگر شما ببينيد براى يك زن نامحرم حادثه‌اى پيش آمده مثلًا