مرتضى مطهرى
81
مجموعه آثار شهيد مطهرى ( فارسي )
فهد حلّى شاگرد شاگردان شهيد اول از قبيل فاضل مقداد بوده . عليهذا او به دو واسطه شاگرد شهيد اول است . پسر محقق كركى به نام شيخ عبد العالى بن على بن عبد العالى نيز از فقهاى شيعه است ، ارشاد علامه و الفيّه شهيد را شرح كرده است . 22 . شيخ زين الدين ، معروف به شهيد ثانى . از اعاظم فقهاى شيعه است . مردى جامع بوده و در علوم مختلف دست داشته است . اهل جبل عامل است . جدّ ششم او « صالح » نامى است كه شاگرد علامه حلّى بوده است . ظاهراً اصلًا اهل طوس بوده است ؛ از اين رو شهيد ثانى گاهى « الطوسى الشامى » امضاء مىكرده است . شهيد ثانى در سال 911 متولد شده و در 966 شهيد شده است . مسافرت زياد كرده و اساتيد زياد ديده است . به مصر و دمشق و حجاز و بيت المقدس و عراق و استانبول مسافرت كرده و از هر خرمنى خوشههايى چيده است . تنها اساتيد سنى او را دوازده تن نوشتهاند . و به همين جهت مردى جامع بوده است ، علاوه بر فقه و اصول از فلسفه و عرفان و طب و نجوم هم آگاهى داشته است . فوق العاده زاهد و متقى بوده است . شاگردانش در احوالش نوشتهاند كه در ايام تدريس شبها به هيزم كشى براى اعاشه خاندانش مىرفت و صبح به تدريس مىنشست . مدتى در بعلبك به پنج مذهب ( جعفرى ، حنفى ، شافعى ، مالكى ، حنبلى ) تدريس مىكرده است . شهيد تأليفات زيادى دارد . معروفترين تأليف او در فقه شرح لمعه شهيد اول و ديگر مسالك الافهام است كه شرح شرايع محقق حلّى است . شهيد ثانى نزد محقق كَرَكى ( قبل از آنكه محقق به ايران بيايد ) تحصيل كرده است . شهيد ثانى به ايران نيامد . صاحب معالم كه از معاريف علماى شيعه است فرزند شهيد ثانى است . 23 . احمد بن محمد اردبيلى ، معروف به مقدس اردبيلى . ضرب المثل زهد و تقواست و در عين حال از محققان فقهاى شيعه است . محقق اردبيلى در نجف سكنى گزيد . معاصر صفويه است . گويند شاه عباس اصرار داشت كه به اصفهان بيايد ، حاضر نشد . شاه عباس خيلى مايل بود كه مقدس اردبيلى خدمتى به او ارجاع كند تا اينكه اتفاق افتاد كه شخصى به علت تقصيرى از ايران فرار كرد و در نجف از مقدس اردبيلى خواست كه نزد شاه عباس شفاعت كند . مقدس نامهاى به شاه عباس نوشت به اين مضمون : بانى مُلك عاريت عباس بداند : اگرچه اين مرد اول ظالم بود اكنون مظلوم