اما غير حيوان : هر نجس العين خوردن و آشاميدن آن حرام است . همچنين است متنجّس يعنى طاهر العينى كه وسيله يك نجس تنجيس شده باشد . همچنين هر چيزى كه مضر به بدن باشد و ضرر آن « معتدٌّ به » باشد يعنى از نظر عقلا با اهميت شمرده شود حرام است . لهذا سمومات حرام است . اگر طب تشخيص دهد كه فلان چيز - مثلًا سيگار - ضرر قطعى دارد به بدن ، مثلًا قلب يا اعصاب را خراب مىكند و موجب كوتاهى عمر مىشود و يا توليد سرطان مىكند ، استعمال آن حرام است . اما اگر ضرر « غير معتدٌّ به » باشد - مانند تنفس در هواى تهران - حرام نيست . خوردن زن حامله چيزى را كه منجر به سقط جنين شود و يا خوردن كسى چيزى را كه منجر به اختلال حواس شود و يا قوه‌اى از قوا را از كار بيندازد - مثلًا خوردن مرد چيزى را كه منجر به قطع نسل او شود و يا خوردن زن چيزى را كه منجر به نازايى دائمى شود - حرام است . خوردن گِل مطلقاً حرام است ، خواه مضر باشد يا نباشد . نوشيدن مسكرات مطلقاً حرام است ؛ همچنانكه خوردن مال غير بدون رضاى مالك حرام است ، ولى اين حرمت ، حرمت عارضى است نه ذاتى . بعضى از اجزاى حلال گوشت حرام است از قبيل سپرز ، بيضه ، آلت تناسلى ؛ و همچنين بول حيوان حرام گوشت و شير حيوان حرام گوشت حرام است . 3 . كتاب الغصب . غصب يعنى استيلاى جابرانه بر مال غير . غصب اولًا حرام است ، ثانياً موجب ضمان است ، يعنى اگر در حالى كه مال در دست غاصب است تلف شود ، هرچند تقصيرى در حفظ مال نكرده باشد ، غاصب ضامن است . انسان هر تصرفى در مال غصبى بكند حرام است . وضوى با آب غصبى و نماز با لباس غصبى و در مكان غصبى باطل است . ضمناً بايد دانسته شود همان‌طور كه غصب يعنى استيلاى عدوانى موجب ضمان است اتلاف نيز موجب ضمان است . مثلًا اگر كسى با سنگ شيشه كسى را بشكند ضامن است هر چند آن شيشه تحت تسلط عدوانى او نيامده است . تسبيب نيز موجب ضمان است ؛ يعنى اگر كسى مباشرتاً مال كسى را تلف نكند ولى موجباتى فراهم كند كه منجر به خسارتى بشود ضامن است . مثلًا اگر كسى در معبر عمومى شىء لغزنده‌اى ( مثلًا پوست خربزه ) بيندازد و عابرى در اثر آن بلغزد و خسارتى مالى بر او وارد شود ضامن است . 4 . كتاب الشُّفعه . « شُفعه » عبارت است از حق اولويّت يك شريك براى خريد