مرتضى مطهرى

62

مجموعه آثار شهيد مطهرى ( فارسي )

بگذاريد بگويند و بنويسند و سمينار بدهند و ايراد بگيرند ، تا آنكه بدون آنكه خود بخواهند وسيلهء روشن شدن حقايق اسلامى گردند . يكى از قوانين درخشان اسلام از ديدگاه مذهب جعفرى - كه مذهب رسمى كشور ماست - اين است كه ازدواج به دو نحو مىتواند صورت بگيرد : دائم و موقت . ازدواج موقت و دائم در پاره‌اى از آثار با هم يكى هستند و در قسمتى اختلاف دارند . آنچه در درجهء اول ايندو را از هم متمايز مىكند ، يكى اين است كه زن و مرد تصميم مىگيرند به‌طور موقت با هم ازدواج كنند و پس از پايان مدت اگر مايل بودند تمديد كنند تمديد مىكنند و اگر مايل نبودند از هم جدا مىشوند . ديگر اينكه از لحاظ شرايط ، آزادى بيشترى دارند كه به‌طور دلخواه به هر نحو كه بخواهند پيمان مىبندند . مثلًا در ازدواج دائم خواه ناخواه مرد بايد عهده‌دار مخارج روزانه و لباس و مسكن و احتياجات ديگر زن از قبيل دارو و طبيب بشود ، ولى در ازدواج موقت بستگى دارد به قرارداد آزادى كه ميان طرفين منعقد مىگردد ؛ ممكن است مرد نخواهد يا نتواند متحمل اين مخارج بشود يا زن نخواهد از پول مرد استفاده كند . در ازدواج دائم ، زن خواه ناخواه بايد مرد را به عنوان رئيس خانواده بپذيرد و امر او را در حدود مصالح خانواده اطاعت كند ، اما در ازدواج موقت بسته به قراردادى است كه ميان آنها منعقد مىگردد . در ازدواج دائم ، زن و شوهر خواه ناخواه از يكديگر ارث مىبرند ، اما در ازدواج موقت چنين نيست . پس تفاوت اصلى و جوهرى ازدواج موقت با ازدواج دائم در اين است كه ازدواج موقت از لحاظ حدود و قيود « آزاد » است ، يعنى وابسته به اراده و قرارداد طرفين است ؛ حتى موقت بودن آن نيز در حقيقت نوعى آزادى به طرفين مىبخشد و زمان را در اختيار آنها قرار مىدهد . در ازدواج دائم ، هيچ كدام از زوجين بدون جلب رضايت ديگرى حق ندارند از بچه‌دار شدن و توليد نسل جلوگيرى كنند ، ولى در ازدواج موقت جلب رضايت طرف ديگر ضرورت ندارد . در حقيقت ، اين نيز نوعى آزادى ديگر است كه به زوجين داده شده است .