مرتضى مطهرى
88
مجموعه آثار شهيد مطهرى ( فارسي )
اين مايهء افتخار و مباهات است . بَيْتٌ يُجَدِّدُ لِلْكَريمِ كَرامَةً * وَ يُزارُ فيه وَ لا يَزورُ وَ يُحْفَدُ زندان آن جايگاهى است كه آنچنان را آنچنانتر مىكند . آنها كه به موجب شرافت ذاتى و بزرگوارى و حق گويى زندانى مىشوند ، در آنجا صافتر و خالصتر و مصممتر مىگردند و شرفى بر شرفهايشان افزوده مىگردد . آنجاست كه ديگران خود را نيازمند مىبينند كه به زيارت او بروند و افتخار مىكنند ، اما او از رفتن به زيارت آنها بىنياز است . باز همين شاعر مىگويد : فَقُلْتُ لَها وَ الدَّمْعُ شَتّى طَريقُهُ * وَ نارُ الْهَوى فِى الْقَلْبِ يَذُكو وَقودُها فَلا تَجْزَعى امّا رَأَيْتِ قُيودَهُ * فَانَّ خَلاخيلَ الرِّجالِ قُيودُها يعنى در حالى كه اشك ، جارى و آتش عشق در دلم زبانه مىكشيد ، به او گفتم كه اگر پاهاى او را در كند و زنجير بسته مىبينى بىتابى نكن و ناراحت مباش ، خلخال و پاىبرنجن و زينت مردان همين چيزهاست . آثار زندانهاى به جرم آزادگى اينجا دو مطلب است : يكى اينكه سختيها و شكنجهها و گرفتاريهايى كه براى يك نفر در اثر حق گويى و حق خواهى و در اثر شخصيت انسانى و ملكوتى پيش مىآيد ننگ و عار نيست ، افتخار است . راجع به اين مطلب كافى است كه نظرى به تاريخ بيفكنيم . تاريخ جهان پر است از كشته شدنهاى شرافتمندانه و زندانى شدنها و زجر و شكنجه ديدنها در اين راه . اينطور گرفتاريها نه تنها مايهء فخر خود آن بزرگان است بلكه سند افتخار بشريت است . مطلب ديگر اين است كه اين گونه سختيها و فشارها وسيلهاى است براى تكميل و تهذيب بيشتر نفس و خالص شدن گوهر وجود انسان ، همان طورى كه در مقابل ، يكى از چيزهايى كه روحيه را ضعيف و ناتوان و اخلاق را فاسد مىنمايد تنعم و نازپروردگى است . در ميان عوامل فساد اخلاق و تضعيف روحيه ، در ميان عواملى كه منجر به بدبختى و ناتوانى در زندگى مىگردد هيچ چيز به اندازهء تنعم و نازپروردگى مؤثر نيست . نازپرورد تنعم نبرد راه به دوست * عاشقى شيوهء رندان بلاكش باشد