مرتضى مطهرى
73
مجموعه آثار شهيد مطهرى ( فارسي )
اينجور غلط مىگويند ، اينها چرا چنين مىگويند ، آيات را اينطور بايد تفسير كرد . در باب احاديث هم كه خيلى واضح است ، مىفرمود : سخنان اينها اساس ندارد ، احاديث صحيح آن است كه ما از پدرانمان از پيغمبر روايت مىكنيم . در باب نحلهء فقهى هم كه مكتب امام صادق قوىترين و نيرومندترين مكتبهاى فقهى آن زمان بوده به طورى كه اهل تسنن هم قبول دارند . تمام امامهاى اهل تسنن يا بلاواسطه و يا مع الواسطه شاگرد امام بوده و نزد امام شاگردى كردهاند . در رأس ائمهء اهل تسنن ابو حنيفه است ، و نوشتهاند ابو حنيفه دو سال شاگرد امام بوده ، و اين جمله را ما در كتابهاى خود آنها مىخوانيم كه گفتهاند او گفت : « لَوْ لَا السَّنَتانِ لَهَلَكَ نُعْمانُ » اگر آن دو سال نبود نعمان از بين رفته بود . ( نعمان اسم ابو حنيفه است . اسمش « نعمان بن ثابت بن زوطىّ بن مرزبان » است ؛ اجدادش ايرانى هستند . ) مالك بن انس كه امام ديگر اهل تسنن است نيز معاصر امام صادق است . او هم نزد امام مىآمد و به شاگردى امام افتخار مىكرد . شافعى در دورهء بعد بوده ولى او شاگردى كرده شاگردان ابو حنيفه را و خود مالك بن انس را . احمد حنبل نيز سلسلهء نسبش در شاگردى در يك جهت به امام مىرسد . و همينطور ديگران . حوزهء درس فقهى امام صادق از حوزهء درس تمام فقهاى ديگر بارونقتر بوده است كه حال من شهادت بعضى از علماى اهل تسنن در اين جهت را عرض مىكنم . سخن مالك بن انس دربارهء امام صادق مالك بن انس كه در مدينه بود ، نسبتا آدم خوش نفسى بوده است . مىگويد : من مىرفتم نزد جعفر بن محمد « وَ كانَ كثيرَ التبسُّمِ » و خيلى زياد تبسم داشت ، يعنى به اصطلاح خوشرو بود و عبوس نبود و بيشتر متبسم بود ؛ و از آدابش اين بود كه وقتى اسم پيغمبر را در حضورش مىبرديم رنگش تغيير مىكرد ( يعنى آنچنان نام پيغمبر به هيجانش مىآورد كه رنگش تغيير مىكرد ) . من زمانى با او آمد و شد داشتم . بعد ، از عبادت امام صادق نقل مىكند كه چقدر اين مرد عبادت مىكرد و عابد و متقى بود . آن داستان معروف را همين مالك نقل كرده كه مىگويد در يك سفر با امام با هم به مكه مشرف مىشديم ، از مدينه خارج شديم و به مسجد الشجره رسيديم ، لباس احرام پوشيده بوديم و مىخواستيم لبّيك بگوييم و رسماً مُحرم شويم . همانطور سواره داشتيم محرم مىشديم ، ما همه لبّيك گفتيم ، من نگاه كردم ديدم امام مىخواهد لبّيك بگويد امّا چنان رنگش متغير شده و آنچنان مىلرزد كه نزديك است از روى مركبش