اعتراف مىكنند به خاطر اين است كه شيعه يك مكتب واقعى اسلامى است و آثار شيعى در هر رشته نشان مىدهد كه ديگر نمىتوان اتهامات سياسى به آن بست . اين آثار مولود ايمان و عقيده است ؛ سياست نمىتواند اينچنين فقه يا اخلاق يا فلسفه و عرفان يا تفسير و حديثى به وجود آورد . رسميت امروز شيعه معلول طرز كار و عمل آن روز امام صادق سلام اللَّه عليه است . مقصود اين است كه ائمهء اطهار در هر زمانى مصلحت اسلام و مسلمين را در نظر مىگرفتند و چون دوره‌ها و زمانها و مقتضيات زمان و مكان تغيير مىكرد خواه و ناخواه همان‌طور رفتار مىكردند كه مصالح اسلامى اقتضا مىكرد و در هر زمان جبهه‌اى مخصوص و شكلى نو از جهاد به وجود مىآمد و آنها با بصيرت كامل آن جبهه‌ها را تشخيص مىدادند . اين تعارضها نه تنها تعارض واقعى نيست ، بلكه بهترين درس آموزنده است براى كسانى كه روح و عقل و فكر مستقيمى داشته باشند ، جبهه‌شناس باشند و بتوانند مقتضيات هر عصر و زمانى را درك كنند كه چگونه مصالح اسلامى اقتضا مىكند كه يك وقت مثل زمان سيد الشهداء عليه السلام نهضت آنها شكل قيام به سيف به خود بگيرد و يك زمان مثل زمان امام صادق عليه السلام شكل تعليم و ارشاد و توسعهء تعليمات عمومى و تقويت مغزها و فكرها پيدا كند و يك وقت شكل ديگر . إِنَّ فِي ذلِكَ لَذِكْرى لِمَنْ كانَ لَهُ قَلْبٌ أَوْ أَلْقَى السَّمْعَ وَ هُوَ شَهِيدٌ « 1 » .

--> ( 1 ) . ق / 37 .