از كسى استمداد كنم و او صداى استمداد مرا بشنود و مرا مدد نكند ، خداوند او را به عذاب جهنم مبتلا خواهد كرد . اين درس استغنا درس كوچكى نبود . همين استغنا بود كه بعدها روحيهء استغنا به وجود آورد و چقدر قيامها و نهضتها به وجود آمد ! . حسين بن على درس غيرت به مردم داد ، درس تحمل و بردبارى به مردم داد ، درس تحمل شدايد و سختيها به مردم داد . اينها براى ملت مسلمان درسهاى بسيار بزرگى بود . پس اينكه مىگويند حسين بن على چه كرد و چطور شد كه دين اسلام زنده شد ، جوابش همين است كه حسين بن على روح تازه دميد ، خونها را به جوش آورد ، غيرتها را تحريك كرد ، عشق و ايده‌آل به مردم داد ، حس استغنا در مردم به وجود آورد ، درس صبر و تحمل و بردبارى و مقاومت و ايستادگى در مقابل شدايد به مردم داد ، ترس را ريخت ؛ همان مردمى كه تا آن مقدار مىترسيدند ، تبديل به يك عده مردم شجاع و دلاور شدند . اين داستان معروف است ، مىگويند : نادر در يكى از جنگهايش سربازى را ديد كه فوق العاده شجاع و دلير بود و از شجاعت و دلاورى او اعجاب مىكرد . يك روز او را خواست ، گفت : تو با اين شجاعت و دلاورىات ، آن روزى كه افاغنه ريختند به اصفهان غارت كردند و كشتند كجا بودى ؟ گفت : من اصفهان بودم . گفت : تو اصفهان بودى و افاغنه آمدند و آن همه جنايت كردند ؟ گفت : بله بودم . گفت : پس آن روز شجاعتت كجا بود ؟ گفت : آن روز نادرى نبود ؛ مقدارى از شجاعتى كه امروز من دارم از روحيهء نادر دارم ، تو را كه مىبينم غيرت من تحريك مىشود ، شجاع و دلير و دلاور مىشوم . اينكه من تأكيد مىكنم كه حماسهء حسينى و حادثهء كربلا و عاشورا بايد بيشتر از اين جنبه مورد استناد ما قرار بگيرد ، به خاطر همين درسهاى بزرگى است كه اين قيام مىتواند به ما بياموزد . من مخالف رثاء و مرثيه نيستم ، ولى مىگويم اين رثاء و مرثيه بايد به شكلى باشد كه در عين حال آن حس قهرمانى حسينى را در وجود ما تحريك و احيا كند . حسين بن على يك سوژهء بزرگ اجتماعى است . حسين بن على در آن زمان يك سوژهء بزرگ بود ؛ هر كسى كه مىخواست در مقابل ظلم قيام كند ، شعارش « يا لَثاراتِ الْحُسَيْن » « 1 » بود . امروز هم حسين بن على يك سوژهء بزرگ است ، سوژه‌اى براى

--> ( 1 ) . مسند الامام الرضا ، ج 1 / ص 148 .