مرتضى مطهرى
86
مجموعه آثار شهيد مطهرى ( فارسي )
الميزان ، جلد ششم اين جملهها هست كه شايد به اندازهء دو ورق يعنى چهار صفحه باشد . جزئيات زندگى پيغمبر را اين مرد نقل كرده است و ديگران هم نقل كردهاند . يكى از كسانى كه قسمتهايى از زندگى پيغمبر را نقل كرده است ، يكى از صحابهء معروف حضرت است كه خيال مىكنم ابوسعيد خُدْرى باشد . يكى از جملههايى كه تقريباً همه گفتهاند اين است ( ولى اين تعبير مال يكى از آنهاست ) : « كانَ رَسولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ و الِهِ خَفيفَ الْمَؤونَةِ » . پيغمبر اكرم در زندگى ، روش سادگى را انتخاب كرده بود . در همه چيز : در خوراك ، در پوشاك ، در مسكن و در معاشرت و برخورد با افراد روشش سادگى بود ؛ در تمام خصوصيات از اصل سادگى و سبك بودن مؤونه استفاده مىكرد و اين اصلى بود در زندگى آن حضرت . پيغمبر از به كار بردن روش ارعاب - كه خودش يك روشى است - اجتناب مىكرد . اغلب ، قدرتمندان عالم از روش ارعاب استفاده مىكنند ، و برخى روش ارعاب را به حدى رساندهاند كه مىگويند كسى فكر هم نبايد بكند . در كتابى كه چند سال پيش ميلوان جيلاس نوشته بود خواندم - و در تاريخ ديگرى نخواندم - كه محمدخان قاجار در وقتى كه در كرمان بود و آن قتل عامها را كرد و آنهمه مردم را كور كرد و آنهمه قناتها را پر كرد و آنهمه خرابكارى كرد كه واقعاً عجيب است ، روزى يكى از سربازها آمد به او گزارش داد كه فلان سرباز يا افسر تصميم دارد تو را به قتل برساند . دستور داد تحقيق كنند . وقتى تحقيق كردند معلوم شد كه دروغ است ، بين اين سرباز و آن سرباز يا افسر سر يك دختر رقابتى بوده و آن سرباز يا افسر آن دختر را گرفته و اين براى اينكه بتواند از او انتقام بگيرد آمده چنين گزارش غلطى داده است . فتحعلى شاه كه اسم كوچكش باباخان است در آن زمان وليعهدش بود . ( خودش كه بچه نداشت ، برادر زادهاش است ) . به فتحعلى شاه يعنى به باباخانِ آن وقت گفت : باباخان ! برو در اين قضيه تحقيق كن . وقتى رفت تحقيق كرد ديد قضيه از اين قرار و دروغ است . محمدخان گفت : حالا به عقيدهء تو ما چه بكنيم ؟ گفت : معلوم است ، اين بابا گزارش دروغ داده ، بايد مجازات بشود . گفت : آنچه تو مىگويى ، با منطق عدالت حرف درستى است ولى با منطق سياست درست نيست . از نظر منطق عدالت ، همين حرف درست است ؛ او مقصر است و بايد مجازات بشود . ولى هيچ فكر كردهاى در اين چند روز كه تو دارى در اطراف اين قضيه تحقيق مىكنى همهاش سخن از كشتن محمدخان قاجار است ، همهاش