عظيم كه حركت كرد و آمد ، نتوانست آنها را تكان بدهد . سلمان نه تنها اين جاه و مقام‌ها و اين ثروتهاى فوق العاده على را نتوانست تكان بدهد ، شاگردانش را هم نتوانست تكان بدهد . مگر سلمان را توانست يك ذرّه عوض كند ؟ سلمانِ حاكم مدائن همان سلمانِ عهد پيغمبر است . سلمانى كه خليفه او را در مدائن به عنوان حاكم معين كرده است چون ايرانى است و مدائن هم به اصطلاح پايتخت ايران قديم بوده است و سياست خليفه اقتضا مىكند كه مسلمانى را از خود ايرانيها بفرستد تا آنها از جنبهء نژادى وحشت نكنند و نگويند چرا غير نژاد ما به اينجا آمده است ، و ببينند از نژاد خودشان يك فرد صددرصد مؤمن آمده ، در مقرّى كه انوشيروان حكومت مىكرده ، در مقرّى كه خسروپرويز حكومت مىكرده با هزارها غلام و هزارها كنيز ، در آنجا كه يزدگرد بوده كه نوازشگرانش چندين هزار نفر بودند و ده دوازده هزار نفر زن فقط در حرمش حبس و گرفتار بودند ؛ آرى همين سلمان ايرانىِ تربيت شدهء به تربيت اسلام ، از اول تا آخر تاريخ حكومتش تمام اثاث زندگىاش را فقط يك كوله بار تشكيل مىدهد ؛ يعنى وقتى مىخواهد اثاثش را جمع كند خودش مىتواند به پشتش بگيرد حركت كند از آنجا برود ، بعد از اينكه فتوحاتى رخ داده و غنايم زيادى آمده است . ابوذر على الوردى مىگويد : زندگى على نظريهء ماركس را نقض كرد . من مىگويم : زندگى سلمان هم نظريهء ماركس را نقض كرد ، زندگى ابوذر هم نظريهء ماركس را نقض كرد . مگر ابوذر تا اواسط دورهء عثمان نبود ؟ در همان زمانى كه ديگران پولهاى صدهزار دينار و جايزه‌هاى صدهزار درهم از خليفه مىگرفتند ، جيبهايشان را پر مىكردند و براى خودشان رمه‌هاى گوسفند و گلّه‌هاى اسب و غلامها و كنيزها درست مىكردند ، ابوذر بود و امر به معروف و نهى از منكر ، و جز امر به معروف و نهى از منكر چيز ديگرى نداشت . عثمان هرچه كوشش كرد اين زبانى را كه ضررش از صدها شمشير براى عثمان بيشتر بود ببندد ، نشد . به شام تبعيدش كرد نشد ، آورد كتكش زد نشد . غلامى داشت ، يك كيسهء پول به او داد و گفت : اگر بتوانى اين كيسهء