مرتضى مطهرى

59

مجموعه آثار شهيد مطهرى ( فارسي )

منطق عملى ثابت اگرچه ابتدا در نظر داشتم كه از امشب وارد يك يك از قسمتهاى مختلف سيرهء رسول اكرم بشوم ولى مطلبى به نظر رسيد كه لازم دانستم آن مطلب را در دنبالهء عرايض ديشب عرض كنم . ديشب عرض كردم كه « سير » غير از « سيره » است . سير يعنى رفتار . هر كسى در عالم همچنانكه گفتار دارد رفتار هم دارد . ولى سيره عبارت است از سبك و اسلوب و متد خاصى كه افراد صاحب اسلوب و سبك و منطق در سير خودشان به كار مىبرند . همهء مردم سير دارند ولى همهء مردم سيره ندارند ؛ يعنى اينچنين نيست كه همهء مردم در رفتار خودشان از يك منطق خاص پيروى كنند و يك سلسله اصول در رفتار خودشان داشته باشند كه آن اصول معيار رفتار آنها باشد . براى افرادى كه فى الجمله با منطق آشنا هستند اين دو جمله را عرض مىكنم و رد مىشوم : در منطق فكرى ، همهء مردم فكر مىكنند ، ولى همهء مردم منطقى فكر نمىكنند . منطقى فكر كردن يعنى انسان يك سلسله معيارها به نام « منطق » كه در علم منطق محرز است در دست داشته باشد و تفكرش بر اساس آن معيارها باشد . افراد معدودى هستند كه وقتى تفكر مىكنند اين حساب در دستشان هست كه تفكرشان منطبق با آن معيارها و مقياسها باشد . همچنين افراد كمى پيدا مىشوند كه رفتارشان منطق دارد يعنى بر اساس يك سلسله معيارهاى مشخصى است كه از آن معيارها و اصول و مواضع هرگز جدا نمىشوند ، والّا اكثر مردم رفتارشان منطق ندارد