منطقشان اين است : يك گره شاخ از دو ذرع دم بهتر است ، يعنى غير زور هرچه هست بريز دور ، سياستى كه الآن امريكاييها در دنيا عمل مىكنند كه معتقدند مشكلات را فقط و فقط با زور مىشود حل كرد ، غير زور را رها كن . بعضى ديگر در سياست و در ادارهء امور بيش از هر چيزى به نيرنگ و فريب اعتماد دارند : سياست انگليس مآبانه ، سياست معاويه‌اى . آن اولى سياست يزيدى بود . يزيد و معاويه هر دو از نظر هدف يكى هستند ، هر دو شقى و اشقى الاشقياء هستند ولى متد يزيد با متد معاويه فرق مىكند . متد يزيد الدُرم بولدُرم يعنى زور بود ولى متد معاويه بيش از هر چيز ديگر نيرنگ ، فريب ، نفاق ، حقه بازى و مكارى بود . يك نفر ديگر ممكن است متدش بيشتر اخلاق به معنى واقعى باشد نه تظاهر به اخلاق كه باز مىشود همان نيرنگ معاويه‌اى ؛ صداقت ، صفا و صميميت . تفاوت سيرهء على عليه السلام و سيرهء معاويه در سياست در همين بود . اكثر مردم زمان ، سياست معاويه را ترجيح مىدادند ، مىگفتند سياست يعنى همين كارى كه معاويه مىكند « 1 » . مىآمدند به على عليه السلام مىگفتند : تو چرا همان متدى را كه معاويه به كار مىبرد به كار نمىبرى تا كارت پيش برود ؟ تو به اين فكر باش كه كارت پيش برود ، حالا هرچه شد ؛ يك جا آدم بايد پول قرض كند ، از اين بگيرد به آن بدهد ؛ يك جا هم يك وعده‌اى مىدهد ، دروغ هم در آمد درآمد ؛ مىتواند وعده بدهد بعد هم عمل نكند . بگذار كارت پيش برود ، آن مهمتر است . تا جايى كه براى بعضى توهم پيدا شد كه شايد على اين راهها را بلد نيست ، معاويه زيرك و زرنگ است ، على اين زرنگيها را ندارد ؛ كه فرمود : وَاللَّهِ ما مُعاويَةُ بِادْهى مِنّى . . چرا اشتباه مىكنيد ؟ ! به خدا قسم كه معاويه از من داهيه‌تر و زيركتر نيست . شما خيال مىكنيد من كه غدر به كار نمىبرم راهش را بلد نيستم ؟ ! . وَلكِنَّهُ يَغْدِرُ وَ يَفْجُرُ . . او غدر و نيرنگ به كار مىبرد و فسق و فجور مىكند .

--> ( 1 ) هنوز هم لغت « سياست » در ميان ما مساوى است با نيرنگ و فريب ، و حال آنكه سياست يعنى اداره ، و سائس يعنى مدير . ما در بارهء ائمه مىگوييم : « وَ ساسَةُ الْعِباد » يعنى سياستمداران بندگان ، سائسهاى بندگان ، ولى كم كم اين لغت مفهوم نيرنگ و فريب را پيدا كرد .