هدف اصلى انبيا - در مورد هدف اصلى رسالت توضيح مىدهيد ؟ استاد : اينجا چهار يا پنج نظريه مىشود ابراز داشت و داشته‌اند . يك نظريه اين است كه هدف اصلى انبيا عدالت است و انبيا مبعوث شده‌اند براى اينكه عدالت را در ميان مردم برقرار كنند ولى نظر به اينكه برقرار شدن عدالت در ميان مردم بدون آنكه اعتقاد و ايمان به خدا و قيامت در كار باشد امكان پذير نيست پيغمبران اين مسائل را عرضه كرده‌اند . اين نظريه خودش دو مكتب مىشود : كسانى كه مادى فكر مىكنند مىگويند پيغمبران يك مردمان مصلحى بودند ، مىخواستند جامعه را اصلاح كنند . آمدند اين مفاهيم دينى را خودشان اختراع كردند چون ديدند به اين وسيله مىشود جامعه را اصلاح كرد . عدهء ديگر مىگويند نه ، اينها حقيقت است ولى خدا را بشناسيم يا نشناسيم چه اثرى براى ما يا براى خدا دارد ، براى هيچ كدام اثرى ندارد . پيغمبران اين شناختها را - كه شناختهاى واقعى هم هست - مطرح كردند براى اينكه به آن مقاصد عملى خودشان برسند . اينها حقيقت است ولى عرضه كردن اين حقيقتها براى اين بوده كه اينها يگانه وسيلهء اصلاحات بوده است . بنابراين هدف اصلاحات است و بس . لَقَدْ أَرْسَلْنا رُسُلَنا بِالْبَيِّناتِ وَ أَنْزَلْنا مَعَهُمُ الْكِتابَ وَ الْمِيزانَ لِيَقُومَ النَّاسُ بِالْقِسْطِ « 1 » . پس اگر يك جاى ديگر هم دارد كه‌اى پيغمبر رَبَّكَ فَكَبِّرْ « 2 » . وَ داعِياً إِلَى اللَّهِ « 3 » و از اين قبيل ، از باب اين است كه اينها وسايلى هستند براى اين هدف . بنابراين آن معارف هيچ ارزش ذاتى ندارد ارزش مقدِّمى دارد . ارزش حقيقى دارد يعنى حقيقت است ولى دانستن اين حقيقتها فى حد ذاته براى انسان فايده‌اى ندارد . نظريهء ديگر درست نقطهء مقابل اين دو نظريه است و آن اين است كه اساساً هدف اصلى انبيا همان مسئلهء رابطه برقرار كردن ميان بشر و خداست و اصلًا سعادت و كمال بشر و كمال انسانيت فقط و فقط در آشنايى با خدا و در ارتباط با اوست ، و نيز رسيدن بشر به اين كمال موقوف به [ برقرارى عدالت ] است . بشر زندگى اجتماعى دارد و دنيا به منزلهء مكتب و مدرسه‌اى است براى اين پرورش و تربيت . اين مدرسه بايد باقى بماند . وقتى يك كودك مىخواهد تحصيل كند تا به مقامات علمى برسد مدرسه لازم است . اين مدرسه احتياج به نظامات و نظامنامه‌ها دارد تا او

--> ( 1 ) حديد / 25 . ( 2 ) مدّثّر / 3 . ( 3 ) احزاب / 46 .