يعنى يك روحانى واقعى و مستجاب الدعوة بوده و در حالى كه وضع مادىاش هم آن‌طور نبوده مع ذلك يك دفعه گرايشِ آن گونه پيدا كرده است ( وَ اتْلُ عَلَيْهِمْ نَبَأَ الَّذِي آتَيْناهُ آياتِنا « 1 » ) . بلعم باعور را قرآن به عنوان كسى ذكر مىكند كه [ در مرتبهء بالايى بوده و ناگهان سقوط مىكند . ] البته پيغمبر نبوده . مثل اينكه قرآن بخواهد بگويد كه سلمان فارسى يا ابوذر يك دفعه فاسد شد . اصلًا قرآن اين مَثَل را براى يك چنين چيزى آورده كه اين امر امكان دارد و انسان هميشه آسيب پذير است . اين خودش يك اصلى است در قرآن كه انسان هميشه آسيب پذير است ، همچنان كه هميشه و تا لحظهء آخر امكان بازگشت و توبه براى او هست . - رابطهء علت و معلول برقرار است ، يعنى اين‌جور نيست كه يك دفعه انسان خراب شود . استاد : همين‌طور است ولى قضيه اين است : « هر كه بالاتر رود ابله‌تر است » ، غرضم اين جهت است : « استخوان او بتر خواهد شكست » . آن كسى كه بالاتر مىرود ، يك گناه كوچك - كه اگر در سطح پايين‌تر كسى آن گناه را انجام دهد اثر زيادى روى او نمىبخشد - او را به كلى خرد مىكند . مَثَل كسانى كه در يك سطح بالا مىروند مَثَل سرمايه دارهاى بزرگ است ؛ يعنى يك مؤمن بزرگ در همان حال يك سرمايه‌دار بزرگ ايمانى است . يك عطّارِ سركوچه اگر ورشكست بشود حداكثر هزار تومان ورشكست مىشود . اما يك سرمايه‌دار كه معاملات صد ميليون تومانى مىكند اگر روزى ورشكست بشود مىبينيد كه هشتصد ميليون تومان ورشكست شد ، كه با ورشكست شدن خودش صدها نفر ديگر را ورشكست مىكند . بعد صدها نفر هم سراغش بيايند تا نجاتش بدهند نمىتوانند نجات بدهند ولى آن آدم با سرمايهء كوچك كه ورشكست بشود يك نفر با يك كمكِ كوچك هم مىتواند نجاتش بدهد . اين يك حساب و منطقى است در قرآن كه افرادى كه واقعاً بالا رفته‌اند و در صف مقرّبان قرار گرفته‌اند ، يك لغزش كوچك ، اينها را چنان به زمين مىزند كه خردشان مىكند و به اسفل سافلين مىروند . مثلًا در مقابلِ يك شهوت كوچك ، در مقابل جاذبهء يك مقام ، در مقابل يك غرور [ بلغزد . ] اين اتفاقاً حساب خيلى دقيقى دارد و مخصوصاً عرفا روى اين قضيه زياد تكيه كرده‌اند كه انسان اگر يك مرتبه سقوط كرد برگشتنش خيلى مشكل است . مثلًا يك كسى كه در خودش واقعاً يك صفاى نفس و يك كمال مىبيند ، كرامت و معجزه از او صادر مىشود و مىبيند اصلًا خداوند موجودات را مسخّرش قرار داده ، اراده مىكند به ارادهء او تسخير مىشوند ، يك مرتبه يك غرور به او دست مىدهد . تا غرور به او دست مىدهد [ و مثلًا

--> ( 1 ) اعراف / 175 .