سه گروه در مقابل دعوت پيامبران پيغمبران مىآيند مردم را دعوت به حق و قانون و عدالت مىكنند ؛ مردم را دعوت به خدا مىكنند و از طريق خدا دعوت به عدالت مىكنند : پلى بين مردم و خدا برقرار مىكنند و از راه خدا باز پلى ميان مردم و ارزشهاى انسانى از قبيل عدالت و راستى و درستى و آزادى و بزرگوارى برقرار مىكنند . اينجاست كه مردم سه گروه مىشوند : يك گروه هستند كه نه چيزى از اينها گرفته شده و نه چيزى را از مردم گرفته‌اند . عدالت هم به‌طور دقيق برقرار بشود نه چيزى گيرشان مىآيد و نه چيزى از دست مىدهند . در عين حال اين دعوت خدا ( اللَّه ) وجدانشان را تكان مىدهد . اين گونه اشخاص اگر مانع ديگرى از موانعى كه خود قرآن اشاره كرده و در جلسهء پيش هم عرض كرديم نداشته باشند حتماً اين دعوت را مىپذيرند . يك دل پاك است و فوراً مىپذيرد . گروه ديگر اساس زندگىشان بر ضد عدالت بوده و الآن هستى اجتماعىشان ، مقام و منصب و دارايىشان هرچه كه دارند همه از اين راه است كه عدالت پايمال شده . اينها اگر بخواهند اين دعوت را پاسخ بگويند درست است كه وجدانش به او مىگويد بپذير ، اما اگر اين را بپذيرد ديگر بعد از اين خودش از نظر اجتماعى خودش نيست . ابوسفيان اگر بيايد دعوت حضرت رسول را بپذيرد ديگر ابوسفيان نيست ، ابوجهل هم ابوجهل نيست . ابوسفيان و ابوجهل كه عده‌اى از قبيل عبد اللَّه بن مسعودها و عمّار ياسرها را نعل كفش پاى خودشان هم حساب نمىكردند ، غلامها و بردگان و مردم را اراذل و پست مىدانستند ( وَ ما نَراكَ اتَّبَعَكَ إِلَّا الَّذِينَ هُمْ أَراذِلُنا بادِيَ الرَّأْيِ ) « 1 » اينها اگر بخواهند اين دعوت را بپذيرند ، يعنى از آن جاى بالايى كه قرار گرفته پايين بيايد و همدوش آن كسى كه تا ديروز حاضر نبود پهلوى او در يك مجلس بنشيند قرار بگيرد ، پس او خيلى چيزها از دست مىدهد . قهراً اوست كه در مقابل [ اين دعوت ] مىايستد . اگر آن را بپذيرد مال و ثروتش را از دست مىدهد ، شخصيت و حيثيت اجتماعىاش را از دست مىدهد ، قهراً مخالفت مىكند . برويم سراغ عبد اللَّه بن مسعودها و امثال اينها . آنها چطور ؟ آنها وقتى كه بخواهند به اين دعوت فطرى الهى معنوى - كه از خدا و قيامت سخن مىگويد و از راه خدا اخلاق و عدالت مىخواهد - پاسخ مثبت بدهند نه تنها چيزى از دنياى خودشان از دست نمىدهند ، بلكه به دست هم مىآورند . بنابراين اينها اگر فرضاً انگيزه‌هاى مادى هم داشته باشند با دو انگيزه اين دعوت را مىپذيرند ، برايشان هم فال است و هم تماشا . و به همين دليل است كه انبيا حاميان خودشان را اكثر از ميان طبقهء مستضعفين پيدا مىكردند و مىگرفتند . « اكثر » عرض مىكنيم و نمىگوييم كلًا ،

--> ( 1 ) هود / 27 .