رها كنيد و برويد ، اين امر ما را اطاعت نمىكرد مگر كمى از اينها ؛ يعنى باز هم بودند عده‌اى كه چنين [ بكنند . ] وَ لَوْ أَنَّهُمْ فَعَلُوا ما يُوعَظُونَ بِهِ لَكانَ خَيْراً لَهُمْ وَ أَشَدَّ تَثْبِيتاً . قرآن مىخواهد بگويد كه اگرچه ما چنين چيزى امر نكرديم اما اينها بايد بدانند كه هرچه كه خدا امر مىكند حق است ، اينها بايد اينچنين باشند كه آنچه كه خدا امر مىكند ولو به زيان خودشان تشخيص مىدهند آن كار را انجام بدهند يعنى در فكر منفعت خودشان نباشند ، امر او براى آنها ملاك باشد . بعد مىفرمايد : اگر اين كار را بكنند برايشان خير است و از نظر تثبيت و پابرجا بودن ( كه ظاهراً تثبيت ايمان است ) شديدتر خواهند بود و آن وقت ما به آنها از نزد خودمان اجر عظيم مىداديم و آنها را به راه راست هدايت مىكرديم . بعد : وَ مَنْ يُطِعِ اللَّهَ وَ الرَّسُولَ . روح دعوتش را ذكر مىكند : هركسى كه خدا و رسول را اطاعت كند ، مىدانيد چه مىشود ؟ حالا چه نويدى اينجا گذاشته ؟ اگر خدا و رسول را اطاعت كنيد چه به شما مىدهند ؟ آيا تكيه روى امور مادى است ؟ نه . فَأُولئِكَ مَعَ الَّذِينَ أَنْعَمَ اللَّهُ عَلَيْهِمْ مِنَ النَّبِيِّينَ وَ الصِّدِّيقِينَ وَ الشُّهَداءِ وَ الصَّالِحِينَ وَ حَسُنَ أُولئِكَ رَفِيقاً « 1 » . هم درجهء پيامبران مىشوند ، هم درجهء صدّيقين مىشوند ، هم درجهء شهدا مىشوند ، هم درجهء صالحان مىشوند و چه رفقاى نيكويى هستند ، و اينها از همجوارى چه كسانى بهره خواهند برد ! پس مردم ! پيامبر را اطاعت كنيد براى اينكه به چنين امورى برسيد . اينها آيا مادى است يا معنوى ؟ معلوم است كه چيزى از آن ، امر مادى نيست ، يعنى هيچ روى يك سلسله مسائل مادى تكيه نكرده . مردم را روى حساب معنويات به حركت درمىآورد : آنچه كه پيغمبر به شما مىگويد يا خدا در قرآن به شما مىگويد اطاعت كنيد ، اين اطاعتهاست كه شما را به اين همجوارىها مىرساند . هيچ مربوط به ماديات دنيا نيست . بعد هم مىفرمايد : ذلِكَ الْفَضْلُ مِنَ اللَّهِ وَ كَفى بِاللَّهِ عَلِيماً « 2 » آن است فضل الهى ؛ يعنى كأنه در مقابل اين فضل همه چيز ديگر هيچ است . آياتى كه بر رضوان الهى تكيه كرده است در قرآن آيات زيادى هست ( 13 آيه را يادداشت كرده‌ام ) كه تكيه روى رضوان الهى و رضاى حق كرده است . و در بعضى آيات كه نعمتهاى بهشتى و نعمتهاى مادى در آخرت را ذكر مىكند در

--> ( 1 ) نساء / 69 . ( 2 ) نساء / 70 .