مغز كارگر انگلستان وجود ندارد انقلاب است ، چيزى كه در مغز كارگر فرانسه وجود ندارد انقلاب است و همين‌طور كارگر ژاپنى و جاهاى ديگر . اگر اصلاحاتى صورت بگيرد كه صورت هم خواهد گرفت و تحولاتى در دنيا به وجود بيايد كه قطعاً به وجود خواهد آمد ، اگر سرمايه دارى در اين وضع فعلى خودش از بين برود كه حتماً از بين خواهد رفت ، نتيجهء حركاتِ روشنفكرى عالم است ، يعنى نقش انسانى نه نقش ابزارى . ابزارها ، توليدها و فشارها و خلاصه انگيزه‌هاى شكمى و اقتصادى نيست كه دنيا را متحول خواهد كرد بلكه جنبه‌هاى انسانى انسان يعنى انسانيت انسان است كه دنيا را متحول خواهد كرد يعنى فهم و شعور و ادراك انسان ، احساسهاى عالى انسانيت ، عدالتخواهىها ، مساوات خواهىها و برابرى خواهىها ، اگر انتظارى بايد داشت براى اينكه يك مكتب واسطه در دنيا به وجود بيايد ؛ نه آن وضعِ نداشتنِ همه و بعد هم آنهمه فشارها و سلب آزاديها و اختناقهاى خارق العاده‌اى كه در كشورهاى سوسياليستى امروز عالم مثل شوروى وجود دارد ، و نه اين وضع تمركز سرمايه‌ها و اين فسادهاى ناشى از سرمايه دارى و اين فحشاهايى كه الآن در كشورهاى سرمايه دارى در اثر تمركز سرمايه وجود دارد ، و نه آنچه كه در كشورهاى تابع وجود دارد . الآن دنيا به يك سو و جهت ديگرى دارد پيش مىرود كه نقش اساسى مؤثر در اين حركت نقش روشنفكرى خواهد بود . بحث بعد ما كه بحث مهمى است بحث سوسياليسم است ، ببينيم اصلًا سوسياليسم را چه تعريف مىكنند و چگونه بيان مىكنند . اين بحث كه تمام شد وارد مرحلهء ديگرى مىشويم .