همه با همديگر اين حيوان را شكار كنند ، چون همه با همديگر شكار مىكردند همه هم با همديگر مصرف مىكردند . پس خود سادگى فى حد ذاته علت نيست ، بلكه به موجب اينكه ابزار ساده بوده است ( ولى نه اينكه خود سادگى ملاك باشد ) و افراد به تنهايى نمىتوانستند توليد كنند و اشتراكاً توليد مىكردند مالكيت هم اشتراكى بود ، و الّا در صورتى كه ابزار ساده بود و انفراداً توليد مىكردند دليل نداشت كه مالكيت اشتراكى باشد ، كما اينكه ما نمىتوانيم ادعا كنيم كه در آن دوره همهء توليدها اشتراكى بوده است . مثلًا وقتى فردى مىخواست يك كبوتر را صيد كند ، ديگر همهء قبيله جمع نمىشدند ؛ چشمش كه به كبوتر مىافتاد سنگ برمىداشت و پرتاب مىكرد ، نمىرفت افراد قبيله را خبر كند كه بياييد دور كبوتر را بگيريد ؛ كبوتر كه آنجا نمىايستد . - اگر ما ابزار را ساده فرض كنيم ، آنوقت توليد اشتراكى نخواهد بود ؟ استاد : وقتى كه ابزار ، ساده باشد براى بعضى از توليدها مثل شكار حيوانهاى بزرگ چاره‌اى نيست الّا اينكه دسته جمعى شكار كنند . ولى ابزار كه متكامل است ، مثلًا فرض كنيد تير و كمان پيدا شده و مهارتى هم در تيراندازى هست ، يك فرد مىتواند قلب يا مغز حيوان عظيم الجثه‌اى را نشانه بگيرد و با يك تير او را از پا دربياورد . - البته اگر توليد را صرفاً شكار بگيريم درست است . استاد : عرض كرديم كه اين كليت ندارد . دومين چيزى كه مىتواند ملاك اشتراكيت باشد همين بود كه الآن از خارج عرض كرديم : از باب سالبهء به انتفاء موضوع ، از باب اينكه چيزى وجود نداشته كه بتوان آن را به‌طور اختصاص مالك شد ، براى اينكه همهء افراد بشر دست به دهان بودند ، مثل حيوانات بودند ؛ صبح گرسنه از خانه بيرون مىآمدند شب سير به لانهء خودشان برمىگشتند ، ذخيره‌اى نداشتند ، مثل همان مرغهايى كه مثال زديم . اين هم مىتواند ملاك اشتراكيت باشد ولى نه اينكه چيزى هست كه در آن اشتراك دارند . چيزى نيست كه اختصاص در آن موضوع داشته باشد ، مثل كبوترها : كبوترها زندگى اشتراكى دارند نه اينكه چيزى را اشتراكاً مالك هستند . چيزى ندارند كه اشتراكاً مالك باشند يا اختصاصاً . فرق است ميان اينكه چيزى نداشته باشند كه اختصاصاً مالك باشند و آنكه چيزى دارند و آن چيز را اختصاصاً مالك نيستند و اشتراكاً مالك هستند . گفتيم اين هم يك علت ديگرى براى مالكيت اشتراكى است .