مرتضى مطهرى
509
مجموعه آثار شهيد مطهرى ( فارسي )
مىبينيم براساس اين وسيلهء توليد كه در آن وقت زمين بوده يك سلسله عقايد مذهبى پيدا شده است . اين عقايد مذهبى دربارهء تقدس قسمتهايى از زمين و نامقدس بودن قسمتهاى ديگر ، نمايانگر وضع اجتماعى آن مردم است . - اين درست است در موقعى كه ما بخواهيم افكار را با عوامل مادى محيط تعليل بكنيم اما صحبت تعليل طبقاتى است . استاد : شايد در اينجا به جنبهء طبقاتى تعليمات زردشت توجه نداشته باشد . شما اين را بايد پيدا كنيد كه در تعليمات زردشت جنبههاى طبقاتى وجود دارد . البته اينجا اسم نبرده ولى اتفاقاً همين جور هست يعنى در تعليمات زردشت بالخصوص [ اين جنبه وجود دارد . ] اصلًا چيزى كه از نظر استنباط مثلًا فلسفى - قطع نظر از جنبههاى تاريخى و متون مذهبى - پيغمبرى زردشت را اندكى مورد شك قرار مىدهد همين مسئله است كه زردشت در ميان كسانى كه مدعى پيغمبرى بودهاند يگانه كسى است كه به طبقهء اشراف و اعيان گرايش داشته است . مثلًا آن قداستى كه براى پادشاه در متن دين زردشت هست در هيچ دين ديگرى وجود ندارد ، بلكه در اديان ديگر بيشتر درگيرى است ميان آن پيغمبر و حاكم زمان خودش ، ولى در [ دين ] زردشت تقديس و قداست است . الآن هم براى زردشتيها اين مسائل جزء تعليمات و مقدسات دينشان است . نقش تبليغ - بحث بعدى اين است كه مگر ما نگفتيم تعليل طبقاتى يعنى اينكه هر طبقهاى متناسب با منافع خودش در روابط توليدى ، برخى آرمانها و ايدئولوژيها به صورت جبرى و متعين برايش پيدا مىشود ، پس اگر . . . استاد : و اگر از بين رفتند آنها هم از بين مىرود ، شما مىگوييد پس چرا تعليمات زردشتى در دنيا از بين نرفته و باقى مانده است ؟ - اين يك مطلب ، مطلب دوم اينكه افكار زردشت متناسب با خواستها و منافع طبقهء مالك است ؛ با اين جبر مادى ، جبراً نبايد در طبقهء مقابل نفوذى داشته باشد چون اين يك آرمان مربوط به طبقهء مالك است .