است ابوهاشم صوفى كوفى است كه در قرن دوم مىزيسته است و هم اوست كه براى اولين بار در رملهء فلسطين صومعه ( خانقاه ) براى عبادت گروهى از عبّاد و زهّاد مسلمين ساخت « 1 » . تاريخ دقيق وفات ابوهاشم معلوم نيست . ابوهاشم استاد سفيان ثورى متوفّى در 161 بوده است . ابوالقاسم قشيرى كه خود از مشاهير عرفا و صوفيه است مىگويد اين نام قبل از سال 200 هجرى پيدا شده است . نيكلسون نيز مىگويد اين نام در اواخر قرن دوم هجرى پيدا شده است . از روايتى كه در كتاب المعيشة كافى ، جلد پنجم آمده است ظاهر مىشود كه در زمان امام صادق عليه السلام گروهى ( سفيان ثورى و عده‌اى ديگر ) در همان زمان يعنى در نيمهء اول قرن دوم هجرى به اين نام خوانده مىشدند . اگر ابوهاشم كوفى اولين كسى باشد كه به اين نام خوانده شده باشد و او استاد سفيان ثورى متوقّى در سال 161 هجرى هم بوده است ، پس در نيمهء اول قرن دوم هجرى اين نام معروف شده بوده است ، نه در اواخر قرن دوم ( آنچنانكه نيكلسون و ديگران گفته‌اند ) و ظاهراً شبهه‌اى نيست كه وجه تسميهء صوفيه به اين نام پشمينه پوشى آنها بوده است ( صوف پشم ) . صوفيه به دليل زهد و اعراض از دنيا ، از پوشيدن لباسهاى نرم اجتناب مىكردند و مخصوصاً لباسهاى درشت پشمين مىپوشيدند . اما اينكه از چه وقت اين گروه خود را « عارف » خوانده‌اند ، باز اطلاع دقيقى نداريم . قدر مسلّم اين است و از كلماتى كه از سرىّ سقطى متوفّاى 243 هجرى نقل شده است « 2 » معلوم مىشود كه در قرن سوم هجرى اين اصطلاح شايع و رايج بوده است ، ولى در كتاب اللمع ابونصر سراج طوسى - كه از متون معتبر عرفان و تصوف است - جمله‌اى از سفيان ثورى نقل مىكند كه مىرساند در حدود نيمهء اول قرن دوم اين اصطلاح پيدا شده بوده است « 3 »

--> ( 1 ) . تاريخ تصوف در اسلام ، تأليف دكتر قاسم غنى ، صفحه 19 . در همين كتاب ، صفحه 44 از كتاب صوفيه و فقرا ى ابن تيميه نقل مىكند كه اول كسى كه دير كوچكى براى صوفيه ساخت ، بعضى از پيروان عبد الواحد بن زيد بودند . عبد الواحد از اصحاب حسن بصرى است . اگر ابوهاشم صوفى از پيروان عبد الواحد باشد ، تناقضى ميان اين دو نقل نيست . ( 2 ) . تذكرة الاولياء شيخ عطار . ( 3 ) . اللمع ، ص 427 .