مرتضى مطهرى

514

مجموعه آثار شهيد مطهرى ( فارسي )

طبقهء بيست و سوم 1 . ملا محسن فيض كاشانى ، حكيم و عارف و محدث مشهور . شاگرد و داماد ملاصدرا بوده و حكمت را نزد وى آموخته است . از او رساله‌هايى در حكمت و فلسفه باقى است . كتاب اصول المعارف او اخيراً چاپ شده است « 1 » آنچه در اين زمينه از فيض به ما رسيده است عيناً تلخيص گفته‌هاى استاد است . مرحوم فيض در سال 1091 درگذشته است . ما ضمن احوال مفسران و محدثان نيز از مرحوم فيض ياد كرديم . 2 . ملا عبد الرزاق لاهيجىصاحب شوارق الالهام و گوهرمراد ، شاگرد و داماد ديگر ملاصدرا . ملاعبد الرزاق برعكس ملامحسن فيض ، مثل اين است كه از استاد خود كمتر متأثر شده است . نوشته هايش رنگ و بوى حكماى قبل از صدرا از قبيل علامهء دوانى و غياث الدين دشتكى را دارد نه رنگ و بوى فلسفهء ملاصدرا . وى در سال 1071 يا 1072 درگذشته است . 3 . ملارجبعلى تبريزى اصفهانى . صاحب روضات از صاحب رياض العلماء نقل مىكند كه وى نزد شاه عباس ثانى و صاحبان مقامات مملكتى محترم بوده كه به ديدارش مىرفته‌اند . ملا رجبعلى شاگردانى داشته از آن جمله مولى محمد تنكابنى و حكيم محمدحسين قمى و قاضى سعيد قمى « 2 » وى شاگرد ميرفندرسكى بوده و در سال 1080 درگذشته است « 3 » 4 . ملامحمدباقر معروف به محقق سبزوارى . هم حكيم است و هم از اعاظم فقها . شاگرد شيخ بهايى « 4 » و ميرفندرسكى « 5 » بوده است و بر الهيات شفا حاشيهء متينى نوشته كه مورد استفاده است . صاحب روضات مىگويد : محقق خوانسارى ( آقاحسين ) و ملامحمد تنكابنى معروف به « سراب » از محضر درسش استفاده كرده‌اند . ولى ظاهراً

--> ( 1 ) . به همت آقاى سيد جلال آشتيانى . ( 2 ) . طبق يادداشتى كه آقاى عبد اللَّه نورانى نوشته‌اند رسالهء اثبات واجب ملارجبعلى با مقدمه‌اى در شرح حال و ذكر آثار او وسيلهء خود ايشان در نامهء آستان قدس ، شمارهء 6 در سال 1344 به چاپ رسيده است . ( 3 ) . مقدمهء الشواهد الربوبيه ، ص 91 . ( 4 ) . روضات الجنات ، ص 116 . ( 5 ) . ريحانة الادب ، ج 5 / ص 242 .