مرتضى مطهرى

512

مجموعه آثار شهيد مطهرى ( فارسي )

ميرزا رفيعا در سال 999 متولد و در سال 1083 در سن 85 سالگى درگذشته است . 2 . محمد بن ابراهيم قوامى شيرازىمعروف به صدرا و صدرالمتألهين ، حكيم الهى و فيلسوف ربانى بىنظير كه حكمت الهى را وارد مرحلهء جديدى كرد . صدرا در آنچه علم اعلى يا علم كلى يا فلسفهء اولى يا حكمت الهى خوانده مىشود - و تنها همين بخش است كه به حقيقت فلسفه است و فلسفهء حقيقى خوانده مىشود ، زيرا ساير بخشها اعم از رياضى و طبيعى در قلمرو علوم است - تمام فلاسفهء پيشين را تحت الشعاع قرار داد ، اصول و مبانى اوليهء اين فن را تغيير داد و آن را بر اصولى خلل ناپذير استوار كرد . فلسفهء صدرا از يك نظر به منزلهء چهار راهى است كه چهار جريان يعنى حكمت مشائى ارسطويى و سينايى ، و حكمت اشراقى سهروردى ، و عرفان نظرى محيى الدينى ، و معانى و مفاهيم كلامى با يكديگر تلاقى كرده و مانند چهار نهر سر به هم برآورده ، رودخانه‌اى خروشان به وجود آورده‌اند . از نظر ديگر به منزلهء صورتى است كه بر چهار عنصر مختلف پس از يك سلسله فعل و انفعال‌ها افاضه شود و به آنها ماهيت و واقعيت نوين بخشد كه با ماهيت هر يك از مواد آن صورت متغاير است . فلسفهء صدرا يك نوع جهش است كه پس از يك سلسله حركتهاى مداوم و تدريجى در معارف عقلى اسلامى رخ داده است . فلسفهء صدرا از نوع « سهل ممتنع » است ؛ به ظاهر بسيار ساده است ، عبارتش اديبانه و منشيانه است اما يك فرد بسيار مستعد سالها بايد كار كند تا به مرحلهء اول برسد يعنى بفهمد كه آن را نمىفهمد تا بار ديگر با ديد ديگرى وارد شود . بسى افراد سالها عهده‌دار تدريس فلسفهء صدرا بوده‌اند در حالى كه به عمق آن نفوذ نكرده‌اند . از اين رو توصيف و تحليل كار صدرا كار هر فلسفه خوانده‌اى نيست . صدرا شاگرد شيخ بهايى و ميرداماد بوده است . در شرحى كه بر اصول كافى نوشته ، از شيخ بهايى به عنوان استاد علوم نقلى و از ميرداماد به عنوان استاد علوم عقلى ياد مىكند . كتابهاى صدرا معروفتر از آن است كه در اينجا ما بخواهيم معرفى كنيم . وى در سال 1050 ضمن هفتمين سفر حج كه پياده مىرفت ، در بصره درگذشت . 3 . شمس الدين گيلانىمعروف به ملا شمسا . از شاگردان ميرداماد است . ميان او