مرتضى مطهرى

502

مجموعه آثار شهيد مطهرى ( فارسي )

داشته و در فلسفه شاگردان بسيار تربيت كرده و در نگهدارى و انتقال علوم عقلى به نسلهاى بعد نقش مؤثرى داشته است . محقق شريف آثار و تأليفات فراوان دارد و همه پرفايده است ، و به قول قاضى نوراللَّه همهء علماى اسلامى بعد از مير سيدشريف طفيلى و عيال افادات اويند . تأليفات مير بيشتر به صورت تعليقات و شروح است ، از قبيل حاشيه بر شرح حكمة العين در فلسفه ، حاشيهء شرح مطالع در منطق ، حاشيهء شمسيه در منطق ، حاشيهء مطوّل تفتازانى در علم فصاحت و بلاغت ، شرح مفتاح العلوم سكاكى در اين علم ، حاشيه بر كشّاف زمخشرى كه تفسيرى است مشتمل بر نكات علم بلاغت ، و شرح مواقف عضدى در كلام . از كتب معروف مير ، يكى تعريفات است كه به نام « تعريفات جرجانى » معروف است ، و ديگر كبرى در منطق است به فارسى كه براى مبتديان نوشته ، و ديگر صرف مير است به فارسى در علم صرف كه از زمان خودش تاكنون كتاب درسى مبتديان طلاب بوده است . مير سيدشريف شاگرد قطب الدين رازى سابق الذكر است . گرچه اهل جرجان است ولى در شيراز رحل اقامت افكند . مطابق نقل روضات از مجالس المؤمنين آنگاه كه شاه شجاع بن مظفر به گرگان آمد و با سيد ملاقات كرد ، او را با خود به شيراز برد و تدريس در مدرسهء دارالشفا را كه خود تأسيس كرده بود به او واگذار كرد . امير تيمور كه بعد وارد شيراز شد ، مير را با خود به سمرقند برد و در همان جا بود كه با سعدالدين تفتازانى مناظرات داشت . پس از مرگ امير تيمور ، مير بار ديگر به شيراز آمد و تا پايان عمر در شيراز بود . مير سيدشريف از بيست سالگى به كار تدريس و تحقيق مشغول بود ، مخصوصاً به تدريس فلسفه و حكمت اهتمام زياد داشت و حوزهء درس قابل توجهى از فضلا تشكيل داده بود . گويند يكى از كسانى كه در حوزهء درس او شركت مىكرد خواجه لسان الغيب حافظ شيرازى بود . هرگاه در مجلس او شعر خوانده مىشد مىگفت : به عوض اين ترّهات به فلسفه و حكمت بپردازيد ، اما چون شمس الدين محمد ( حافظ ) مىرسيد ، خود سيد مىپرسيد : بر شما چه الهام شده است ؟ غزل خود را بخوانيد . شاگردان او اعتراض كردند كه اين چه رازى است كه ما را از سرودن شعر منع مىكنى ولى به شنيدن شعر حافظ رغبت نشان مىدهى ؟ او در پاسخ مىگفت : شعر حافظ همه