مرتضى مطهرى

494

مجموعه آثار شهيد مطهرى ( فارسي )

مدتى ملازم ماردينى بوده است . ماردينى مىگفته در هوش و ذكاء و حدّت ذهن مانندش را نديده‌ام و از اين رو بر جانش مىترسم « 1 » . گويند البصائر النصيريهء ابن سهلان را نزد ظهيرالدين قارى خوانده است . سهروردى در ساير علوم و از آن جمله فقه نيز سرآمد بوده است . به شام و حلب رفت و در جلسهء درس فقه استاد مدرسهء حلاويهء حلب به نام شيخ افتخارالدين شركت كرد ؛ برترىاش روشن گشت و مقرب استاد شد . صيت شهرتش او را مورد علاقهء الملك الظاهر پسر صلاح الدين ايوبى كرد و در حضور او بىمحابا با فقها و متكلمين مناظره مىكرد و آنها را مغلوب مىساخت . همين كار سبب حسادت ديگران شد و كارى كردند كه صلاح الدين ايوبى فرزندش را وادار كرد كه او را به قتل برساند . در سال 586 در سن 36 سالگى « 2 » و يا در سال 587 در سن 38 سالگى « 3 » كشته شد . گويند وى با فخرالدين رازى همدرس بوده است . سالها پس از مرگش كه نسخه‌اى از كتاب تلويحات او را به فخرالدين دادند ، آن را بوسيد و به ياد ايام هم شاگردى اشك از ديده فروريخت « 4 » سهروردى نه تنها در مناظره با فقها و متكلمين بىپروا بود و دشمنى مىانگيخت ، در اظهار اسرار حكمت - بر خلاف توصيهء بوعلى در آخر اشارات - شايد به علت جوانى ، بى پروايى مىكرد و از همين رو افراد پخته از اول حدس مىزدند كه جان سالمى نخواهد برد . وقتى كه خبر مرگش به دوست و استادش فخرالدين ماردينى رسيد ، گفت همان شد كه من حدس مىزدم . و نيز از همين رو درباره‌اش گفته مىشد كه شهاب الدين علمش بر عقلش فزونى دارد . 3 . افضل الدين مرقى كاشانى ، معروف به باباافضل . اين مرد عليرغم اينكه شخصيت برجسته‌اى دارد ، تاريخ روشنى از او در دست نيست . كتابهاى بسيارى به فارسى و عربى تأليف كرده است و اخيراً فهرستى از آنها تهيه و چاپ شده است « 5 »

--> ( 1 ) . معجم الادباء ، ج 7 / ص 269 . ( 2 ) . وفيات الاعيان ، ج 5 / ص 316 . ( 3 ) . عيون الانباء ، ج 3 / ص 274 . ( 4 ) . سه حكيم مسلمان ، ص 76 . ( 5 ) . فهرست مصنفات افضل الدين كاشانى ، تأليف آقايان مجتبى مينوى و دكتر يحيى مهدوى .