مرتضى مطهرى
489
مجموعه آثار شهيد مطهرى ( فارسي )
او را شاگرد بهمنيار دانستهاند ولى با توجه به تاريخ فوت آن دو ، نادرستى اين نظريه روشن است . وى استاد قاضى زين الدين عمر بن سهلان ساوجى صاحب كتاب البصائر النصيرية است . ايلاقى در سال 536 درگذشته است . 2 . ابوالبركات ، هبة اللَّه بن على ( يا يعلى ) ملكاى بغدادى . يهودى بود و مسلمان شد . در علت اسلامش اختلاف است . ما قبلًا شاگردى او را نزد سعيد بن هبة اللَّه ذكر كرديم . كتاب معروف او كتاب المعتبر است و واقعاً از كتب معتبر فلسفه است . ابوالبركات فيلسوفى صاحب نظر است . فلاسفهاى مانند صدرالمتألهين به كتاب او نظر دارند . وى مخالف ابن سينا بوده است . سلسلهء اساتيدش مستقيماً به فارابى مىرسد ، زيرا وى شاگرد سعيد بن هبة اللَّه و او شاگرد ابوالفضل كتيفات و عبدان كاتب و آنها شاگردان ابوالفرج بن الطيب و او شاگرد ابوالخير حسن بن سوار و او شاگرد يحيى بن عدى منطقى و او شاگرد ابونصر فارابى بوده است . غالباً آحاد سلسلهء اساتيدش غيرمسلماناند . گويند هنگامى كه به حكيم عمر خيام گفته شد كه ابوالبركات بغدادى ابن سينا را رد مىكند ، گفت : « او سخنان ابن سينا را نمىفهمد تا چه رسد به اينكه رد كند « 1 » » . او استاد پدر عبد اللطيف بغدادى ( شايعه ساز معروف سوختن كتابخانهء اسكندريه وسيلهء مسلمين ) و ابن الفضلان و ابن الدهان منجم و مهذب الدين نقاش بوده است و در آخر عمر كور شده بود و به اين شاگردان املا مىكرد « 2 » 3 . محمد بن ابى طاهر طبسى مروزى . شاگرد لوكرى بوده . مادرش اهل خوارزم و پدرش از حكمرانان بخشهاى مرو محسوب مىشده است . در سال 539 پس از بيمارى فلج در سرخس درگذشته است « 3 » 4 . افضل الدين غيلانى عمر بن غيلان . از شاگردان لوكرى است . تاريخ صحيحى از او در دست نيست . اين قدر معلوم است كه شاگرد لوكرى و استاد صدرالدين سرخسى است . بنا بر نقل محمود محمد خضيرى ، امام فخرالدين رازى متوفاى 606
--> ( 1 ) . تاريخ علوم عقلى در اسلام ، نقل از متن عربى تتمهء صوان الحكمه ، ص 110 و 111 . ( 2 ) . عيون الانباء ، ج 2 / ص 298 و 299 . ( 3 ) . جزوهء آقاى احمدى ، نقل از متن عربى تتمهء صوان الحكمه .