مرتضى مطهرى
477
مجموعه آثار شهيد مطهرى ( فارسي )
يحيى بن عدى منطقى سابق الذكر بوده و شاگردان زيادى تربيت كرده است . ابتدا مذهب نصرانى داشت و در آخر عمر ( مطابق نقل نامهء دانشوران ) مسلمان شد . ابن النديم كه معاصر وى بوده و به تبع او ابن القفطى ، او را فوق العاده باهوش و فطن خوانده است . نامهء دانشوران مدعى است كه عمر طولانى كرده ولى تاريخ وفات او را نمىنويسد . مرحوم محمد قزوينى در بيست مقاله ، مقالهء مربوط به تتمهء صوان الحكمه ( جلد 2 ، صفحهء 141 ) مدعى است كه وفات ابوالخير در سال 408 بوده است . گويند بوعلى كه معمولًا معاصران خود را به چيزى نمىگرفت ، از ابوالخير به نيكى ياد كرده و گفته : « ابوالخير را در رديف ديگران نبايد شمرد . خداوند ملاقات او را روزى كند » « 1 » 4 . ابوعبد اللَّه ناتلى . اين مرد همان است كه ابن سينا در آغاز تحصيل ، قسمتى از منطق و قسمتى از رياضيات را نزد او آموخت . شخصيت ممتازى ندارد ؛ همهء شهرتش را از ناحيهء شاگرد نامدارش كسب كرده است . ناتلى طبيب هم بوده است . ابن ابى اصيبعه در ضمن احوال ابوالفرج بن الطيب ، او را در رديف طبيبان معاصر ابوالفرج شمرده است . بعضى مدعى شدهاند كه ناتلى شاگرد ابوالفرج بن الطيب بوده است و به گفتهء ابن ابى اصيبعه استناد كردهاند « 2 » ولى اشتباه است . ابن ابى اصيبعه ناتلى را در رديف معاصران ابوالفرج آورده است نه شاگردان او . ابن ابى اصيبعه ابوالفرج را از معاصران بوعلى كه شاگرد ناتلى بوده است مىشمارد تا چه رسد به ناتلى . طبقهء ششم اين طبقه را طبقهء نوابغ بايد نام نهاد . هيچ طبقه از طبقات فلاسفه مانند اين طبقه افراد برجسته نداشته است : 1 . ابوعلى احمد بن محمد بن يعقوب مسكويه رازى . اصلًا اهل رى بوده و مدتى به اتفاق ابوريحان بيرونى و ابن سينا و ابوالخير و ابوسهل مسيحى و ابونصر عراقى در
--> ( 1 ) . نامهء دانشوران ، ج 1 / ص 84 . ( 2 ) . تاريخ علوم عقلى در تمدن اسلامى ، ص 204 .