3 . ابومعشر ، جعفر بن محمد بلخى . در ابتدا از اصحاب حديث و دشمن كندى و مسلك او بود . كندى با حيله و تدبير او را به نجوم و رياضى علاقه‌مند ساخت و از آزارش راحت شد و بنا بر نقل الفهرست در حلقهء شاگردان الكندى درآمد « 1 » . ابومعشر بيش از صد سال عمر كرده و در سال 272 درگذشته است . او پيش از آنكه فيلسوف باشد ، مورخ و منجم است . ابن النديم چند نفر به نام حسنويه و نفطويه و سلمويه و يك نفر ديگر به همين وزن ياد مىكند كه شاگرد كندى بوده‌اند . ما بيش از آنچه ابن النديم ذكر كرده از آنها اطلاعى نداريم . اين قدر مىدانيم كه يك نفر طبيب به نام سلموية بن بنان معاصر كندى است كه طبيب مخصوص معتصم بوده و ابن النديم و ابن ابى اصيبعه به تفصيل درباره‌اش بحث كرده‌اند و او نصرانى وسريانى بوده است « 2 » ، اما اينكه اين سلمويه همان است كه ابن النديم او را از شاگردان كندى شمرده است ، نمىدانيم . از جمله شاگردان كندى مردى بوده به نام « دبيس محمد بن يزيد » و ابن النديم بالاجمال از او ياد كرده است « 3 » و شخص ديگرى به نام « زرنب » كه ابن ابى اصيبعه ضمن شمارش رساله‌هاى كندى مىگويد : « رسالة الى زرنب تلميذه فى اسرار النجوم » . اما گروه دوم يعنى افرادى از طبقهء دوم كه شاگرد الكندى نبوده‌اند ؛ آنها عبارتند از : 1 . ابواسحاق ، ابراهيم قويرى . ابن النديم در الفهرست بعد از ذكر ابوالعباس سرخسى ، از ابراهيم قويرى ياد مىكند و مىگويد : « ممّن اخذ عنه المنطق و كان مفسّراً » يعنى از كسانى است كه منطق از او آموخته شده است و خود مفسر و شارح كلمات پيشينيان بوده است . البته احتمال اين هست كه فعل « اخذ » به صورت معلوم خوانده شود نه مجهول . معنى عبارت اين خواهد بود كه قويرى نيز مانند ابوالعباس سرخسى شاگرد كندى بوده و منطق را از او آموخته است . ولى تا كنون نديده‌ايم كسى اين احتمال را در عبارت ابن النديم داده باشد . ابن ابى اصيبعه در عيون الانباء ضمن شرح حال فارابى ، جريانى از زبان فارابى

--> ( 1 ) . الفهرست ، ص 179 . ( 2 ) . همان ، ص 426 و عيون الانباء ، ج 2 / ص 105 ، 114 . ( 3 ) . الفهرست ، ص 520 .