است كه مطابق ( و لااقل نزديك به واقع ) درآمده است . ما در اينجا عبارت پروفسور كربن را مىآوريم : « اين فيلسوف ، در رساله‌اى مدت امپراطورى عرب را از طريق محاسباتى كه هم از علوم يونانى من جمله اخترشمارى اقتباس كرده و هم از تفسير متون قرآنى استفاده نموده مساوى 693 سال پيش بينى كرد . » « 1 » اين كه برخى نوشته‌اند : « تمايل و آشنايى مسلمين با فلسفهء يونانى با ترجمهء آثار حكماى يونان و اسكندريه و تفاسير و شروح آنها و همچنين با تعليمات گروهى مانند قويرى ، يوحنا بن حيلان و ابويحيى المروزى ( مرورودى سريانى ) و ابوبشر متى بن يونس و ابوزكريا يحيى بن عدى آغاز شد » « 2 » صحيح نيست . تمايل و آشنايى مسلمين و بلكه پيدايش فيلسوف صاحب نظر در ميان آنها قبل از دورهء افراد نامبرده به وقوع پيوست . فلسفهء اسلامى با ابويوسف يعقوب كندى آغاز مىشود و به وسيلهء شاگردان او ادامه مىيابد . شخصيتهاى نامبرده ، برخى ( ابراهيم قويرى ، ابراهيم مروزى ، يوحنا بن حيلان ، ابن كرنيب ) با شاگردان كندى هم دوره و هم طبقه‌اند و برخى ( ابوبشر بن متى و يحيى بن عدى ) چنان كه بعداً خواهيم گفت در طبقهء سوم و چهارم محسوب مىشوند . بعداً دربارهء اين مطلب توضيح بيشترى خواهيم داد و مقدار تأثير افراد نامبرده را بيان خواهيم نمود . كندى همچنانكه فيلسوفى عاليقدر بوده ، مسلمانى متصلب و پاك اعتقاد و مدافع بوده است . كتب زيادى در حمايت دين اسلام نوشته است . بعضى به اتكاى برخى قرائن او را شيعه دانسته‌اند « 3 » . كندى از افرادى است كه در هر مسأله‌اى كه ميان اصول اسلامى و اصول فلسفه تعارض يافته است جانب اسلام را گرفته است ، چنان كه از عقيدهء خاص او دربارهء حدوث زمانى عالم و حشر اجساد پيداست . كندى از افرادى است كه هميشه كوشا بوده است كه معارف اسلامى و اصول فلسفى را با يكديگر توفيق دهد . اين همان كارى است كه با كندى شروع شد و ادامه يافت . عجيب اين است كه برخى او را به علت اين كه نامش يعقوب و نام پدرش اسحاق و

--> ( 1 ) . تاريخ فلسفهء اسلامى ، ص 199 . ( 2 ) . دكتر ذبيح اللَّه صفا ، تاريخ علوم عقلى در اسلام ، ص 161 . ( 3 ) . شيخ عبد اللَّه نعمه ، فلاسفهء شيعه .