يعنى ابوحنيفه ، شافعى ، مالك بن انس ، احمد بن حنبل . ولى انحصار مذهب و مكتب به اين چهار نفر در قرن هفتم هجرى رخ داد . قبلًا در حدود ده مكتب و مذهب در ميان اهل تسنن موجود بود . ما بحث خود را دربارهء فقهاى اهل تسنن به سه بخش تقسيم مىكنيم : دورهء پيش از پيشوايان مذاهب ، دورهء پيشوايان ، دورهء بعد از پيشوايان . دورهء قبل از پيشوايان دورهء تابعين است ، دورهء كسانى است كه رسول اكرم را درك نكرده‌اند اما صحابهء آن حضرت را درك كرده‌اند . در اين دوره هفت نفر در مدينه بودند كه به « فقهاء سبعه » معروفند و آنها عبارتند از : 1 . ابوبكر بن عبد الرحمن بن حارث بن هشام مخزومى . اين مرد از قريش است و نسب به يكى از برادران ابوجهل مىبرد . در سال 94 درگذشته است . 2 . سعيد بن مسيب مخزومى . اين مرد نيز از قريش است . به زهد و عبادت معروف است . گويند پنجاه سال شب زنده دارى كرد و با وضوى نماز عشا نماز صبح را خواند . علامه سيدحسن صدر در تأسيس الشيعه « 1 » و بعضى ديگر از علماى بزرگ شيعه او را شيعه مىدانند . سعيد بن مسيب در حدود سال 91 درگذشته است . 3 . قاسم بن محمد بن ابى بكر . نوادهء ابوبكر و جد مادرى امام صادق عليه السلام است . صاحب تأسيس الشيعه به تشيع او تصريح مىكند « 2 » . مادر قاسم - چنان كه معروف است - يكى از دختران يزدجرد ساسانى است . بنا بر اين نقل ، قاسم از طرف پدر قرشى و از طرف مادر ايرانى است . وى در فاصلهء سالهاى صد و صد و ده درگذشته است . 4 . خارجة بن زيد بن ثابت انصارى ، متوفّى در حدود سال 99 . اين مرد پسر زيد بن ثابت انصارى معروف است . 5 . سليمان بن يسار . اين مرد از موالى و احتمالًا ايرانى است . در حدود سال 94 درگذشته است . 6 . عبيداللَّه بن عبد اللَّه بن عتبة بن مسعود ، متوفّى در حدود سال 98 . اين مرد برادرزادهء عبد اللَّه بن مسعود صحابى معروف است . 7 . عروة بن زبير ، متوفّى در حدود سال 94 . اين شخص پسر زبير بن عوام

--> ( 1 ) . تأسيس الشيعه ، ص 298 . ( 2 ) . همان .