11 . سيدابوالمكارم ابن زهره . در حديث به يك واسطه از ابوعلى پسر شيخ الطائفه روايت مىكند و در فقه با چند واسطه شاگرد شيخ طوسى است . اهل حلب است و در سال 585 درگذشته است . كتاب معروف او در فقه به نام غنيه معروف است . هرگاه در اصطلاح فقها « حلبيان » ( به صيغهء تثنيه ) گفته شود مقصود ابوالصلاح حلبى و ابن زهرهء حلبى است ، و هرگاه « حلبيون » ( به صيغهء جمع ) گفته شود مقصود آن دو نفر بعلاوهء ابن البراج است كه او هم اهل حلب بوده است . بنا بر آنچه در مستدرك « 1 » ضمن احوال شيخ طوسى آمده است ، ابن زهره كتاب النهايهء شيخ طوسى را نزد ابوعلى حسن بن الحسين معروف به ابن الحاجب حلبى خوانده است ، و او آن كتاب را نزد ابوعبد اللَّه زينوبادى در نجف و او نزد شيخ رشيدالدين على بن زيرك قمى و سيد ابى هاشم حسينى و آن دو نزد شيخ عبد الجبار رازى تحصيل كرده بوده‌اند و شيخ عبد الجبار شاگرد شيخ طوسى بوده است . بنا بر اين نقل ، ابن زهره با چهار واسطه شاگرد شيخ طوسى بوده است . 12 . ابن حمزهء طوسى ، معروف به عمادالدين طوسى . هم طبقهء شاگردان شيخ طوسى است . بعضى او را هم طبقهء شاگردان شاگردان شيخ دانسته و بعضى دورهء او را از اين هم متأخرتر دانسته‌اند . نياز به تحقيق بيشترى است . سال وفاتش دقيقاً معلوم نيست ؛ شايد در حدود نيمهء دوم قرن ششم درگذشته است . اهل خراسان است . كتاب معروفش در فقه به نام وسيله است . 13 . ابن ادريس حلّى . از فحول علماى شيعه است . خودش عرب است و شيخ طوسى جد مادرى او ( البته مع الواسطه ) به شمار مىرود . به حريت فكر معروف است . صولت و هيبت جدش شيخ طوسى را شكست . نسبت به علما و فقها تا سرحد اهانت انتقاد مىكرد . در سال 598 در سن 55 سالگى درگذشته است . كتاب نفيس و معروف او در فقه به نام سرائر است . گفته‌اند كه ابن ادريس از تلامذهء سيدابوالمكارم ابن زهره بوده است ، ولى بنا بر تعبيراتى كه ابن ادريس در كتاب الوديعه از كتاب السرائر مىكند چنين برمىآيد كه صرفاً معاصر وى بوده است و او را ملاقات كرده است و در برخى مسائل فقهى ميان آنها مكاتباتى رد و بدل شده است . 14 . شيخ ابوالقاسم جعفر بن حسن بن يحيى بن سعيد حلّى ، معروف به محقق .

--> ( 1 ) . ج 3 / ص 506 .