كتاب انتصار است و ديگر كتاب جمل العلم والعمل . او و برادرش سيد رضى جامع نهج البلاغه نزد شيخ مفيد سابق الذكر تحصيل كرده‌اند . 7 . شيخ ابوجعفر طوسى ، معروف به شيخ الطائفه . از ستارگان بسيار درخشان جهان اسلام است . در فقه و اصول و حديث و تفسير و كلام و رجال تأليفات فراوان دارد . اهل خراسان است . در سال 385 متولد شده و در سال 408 يعنى در 23 سالگى به بغداد كه آن وقت مركز بزرگ علوم و فرهنگ اسلامى بود مهاجرت كرد و تا پايان عمر در عراق ماند و پس از استادش سيد مرتضى رياست علمى و فتوايى شيعه به او منتقل شد . مدت پنج سال پيش شيخ مفيد درس خوانده است . ساليان دراز از خدمت شاگرد مبرز شيخ مفيد يعنى سيد مرتضى بهره‌مند شده است . استادش سيد مرتضى در سال 436 درگذشت و او 24 سال ديگر بعد از استادش در قيد حيات بود . دوازده سال بعد از سيد در بغداد ماند ولى بعد به علت يك سلسله آشوبها كه خانه و كتابخانه‌اش به تاراج رفت ، به نجف مهاجرت كرد و حوزهء علميه را در آنجا تأسيس كرد و در سال 460 در همان جا درگذشت . قبرش در نجف معروف است . شيخ طوسى كتابى در فقه دارد به نام النهايه كه در قديم الايام كتاب درسى طلاب بوده است . كتاب ديگرى دارد به نام مبسوط كه فقه را وارد مرحلهء جديدى كرده است و در عصر خودش مشروح‌ترين كتاب فقهى شيعه بوده است . كتاب ديگرى دارد به نام خلاف كه در آنجا ، هم آراء فقهاى اهل سنت را ذكر كرده و هم رأى شيعه را . شيخ طوسى كتابهاى ديگر نيز در فقه دارد . قدما تا حدود يك قرن پيش اگر در فقه « شيخ » به‌طور مطلق مىگفتند مقصود شيخ طوسى بود و اگر « شيخان » مىگفتند مقصود شيخ مفيد و شيخ طوسى بود . شيخ طوسى يكى از چند چهرهء معروفى است كه در سراسر فقه نامشان برده مىشود . خاندان شيخ طوسى تا چند نسل همه از علما و فقها بوده‌اند . پسرش شيخ ابوعلى ملقب به مفيد ثانى فقيه جليل القدرى است و بنا بر نقل مستدرك الوسائل « 1 » او كتابى دارد به نام امالى ، و كتاب النهايه پدرش را نيز شرح كرده است . مطابق نقل كتاب لؤلؤالبحرين دختران شيخ طوسى نيز فقيهه و فاضله بوده‌اند .

--> ( 1 ) . ج 3 / ص 497 .