كسى كه در تفسير تصنيف كرد سعيد بن جبير بود « 1 » به هرحال در ميان تابعين و شاگردان تابعين كه در قرن اول و دوم مىزيسته‌اند ، ده نفرند كه به عنوان متخصص فن قرائت شناخته شده‌اند . هفت نفر از آن ده نفر معروفتر و مشهورتر و معتبرترند و به « قرّاء سبعه » معروفند . آنان عبارتند از : نافع بن عبد الرحمن ، عبد اللَّه بن كثير ، ابوعمرو بن العلاء ، عبد اللَّه بن عامر ، عاصم بن ابى النجود ، حمزة بن حبيب ، على كسائى . چهار نفر از اين هفت نفر ايرانىاند و سه نفر غيرايرانى . از چهار نفر ايرانى دو تن شيعه‌اند و از سه نفر غيرايرانى نيز دو تن شيعه‌اند . علامهء جليل ، مرحوم سيدحسن صدر در كتاب تأسيس الشيعة لعلوم الاسلام « 2 » از شيخ عبد الجليل رازى نقل مىكنند كه اكثر پيشوايان علم قرائت اعم از مكى ، مدنى ، كوفى و بصرى و غيرهم از عدليه ( شيعه يا معتزله ) بوده‌اند . به هرحال چهار نفر از هفت قارى معروف ايرانى بوده‌اند : 1 . عاصم . عاصم به اصطلاح از « موالى » است . در علم قرائت شاگرد ابوعبد الرحمن سلمى است و او شاگرد اميرالمؤمنين على عليه السلام بوده است . قرائت عاصم را بهترين قرائات مىدانند . در ريحانة الادب مىنويسد : « اصل مصاحف را كه نوعاً اصل معمولى در كتابت است موافق قرائت عاصم نوشته و قرائات هر يك از قرّاء ديگر را با تعيين اسم قارى آن با خط سرخ در حواشى مىنوشتند » « 3 » . عاصم در كوفه مىزيسته و در همان جا درگذشته است . صاحب مجالس المؤمنين و بعضى ديگر و از آن جمله علامه سيدحسن صدر « 4 » به تشيع او تصريح كرده‌اند . وفاتش در حدود سال 130 هجرى واقع شده است . 2 . نافع . ابن النديم در الفهرست تصريح مىكند كه نافع اصفهانى الاصل است و ساكن مدينه بوده است . در ريحانة الادب مىنويسد كه نافع بسيار سياهرنگ بود و در فن قرائت امام اهل مدينه بود و رأى و قرائت او مورد اعتماد ايشان بود . او قرائت خود را از يزيد بن قعقاع كه يكى از قراء دهگانه است اخذ كرد . نافع در سال 159 و

--> ( 1 ) . تأسيس الشيعة لعلوم الاسلام ، ص 316 - 322 . ( 2 ) . ص 346 . ( 3 ) . ريحانة الادب ، ج 4 ، چاپ دوم ، ص 426 . ( 4 ) . تأسيس الشيعة لعلوم الاسلام ، ص 346 .