مردگان ، تشريفات كمرشكن دست زدن به جسد ميت يا بدن زن حائض ، منع استحمام در آب گرم ، تقدس شستشو با ادرار گاو و صدها امثال اينها را از زندگى فكرى و عملى ايرانى خارج ساخت . اسلام در عبادت بجاى مقابل آفتاب يا آتش ايستادن و بيهوده زمزمه كردن و بجاى آتش رابرهم زدن و پنام به دهان بستن و بجاى زانوزدن در مقابل آتش و مقدس شمردن طشت نه سوراخه ، عباداتى در نهايت معقوليت و در اوج معنويت و در كمال لطافت انديشه برقرار كرد . اذان اسلام ، نماز اسلام ، روزهء اسلام ، حج اسلام ، جماعت و جمعهء اسلام ، مسجد و معبد اسلام ، اذكار و اوراد مترقى و مملو از معارف اسلام ، ادعيهء پر از حكمت و معرفت اسلام شاهد گويايى است بر اين مدعا . اسلام بر خلاف مسيحيت و مانويت و آيين مزدكى ( و بر وفاق تعليمات زردشت ) اصل جدايى سعادت روح و بدن ، و تضاد كار دنيا و آخرت ، و فلسفه‌هاى مبنى بر رياضت و تحمل اعمال شاقه ، پليدى تناسل و تقدس تجرد برگزيدگان ( در كيش مانوى و كيش مزدكى ) و تجرد كاردينالها و پاپها ( در كيش مسيحى ) كه دشمن تمدن است و در ايران در حال پيشروى بود منسوخ ساخت و در عين توصيه به تزكيهء نفس « 1 » پرهيز از نعمتهاى پاكيزهء زمين را نكوهش كرد « 2 » اسلام اجتماع طبقاتى آن روز را كه ريشهء بسيار كهن داشت و بر دو ركن خون و مالكيت قائم بود و همهء قوانين و رسوم و آداب و سنن بر محور اين دو ركن مىگشت در هم ريخت و اجتماعى ساخت منهاى اين دو ركن ؛ بر محور فضيلت ، علم ، سعى و عمل ، تقوا . اسلام روحانيت موروثى و طبقاتى و حرفه‌اى را منسوخ ساخت ، آن را از حالت اختصاصى بيرون آورد ، بر اصل و مبناى دانش و پاكى قرار داد ، از هر صنف و طبقه‌اىگو باش . اسلام اين فكر را كه پادشاهان آسمانى نژادند ، براى هميشه ريشه كن ساخت . كريستن سن مىگويد : « سلاطين ساسانى خود را در كتيبه‌ها هميشه پرستندگان مزداه ( مزديسن )

--> ( 1 ) . « قَدْ أَفْلَحَ مَنْ زَكَّاها وَ قَدْ خابَ مَنْ دَسَّاها » ، شمس / 9 و 10 . ( 2 ) . « قُلْ مَنْ حَرَّمَ زِينَةَ اللَّهِ الَّتِي أَخْرَجَ لِعِبادِهِ وَ الطَّيِّباتِ مِنَ الرِّزْقِ » ، اعراف / 32 .