مرتضى مطهرى

295

مجموعه آثار شهيد مطهرى ( فارسي )

امپراطوران روم ، روزانه بر شدت آن مىافزود تا زمانى كه ديانت مسيح مذهب رسمى مملكت قرار گرفت . آن وقت تئودور حكم كرد تمام معابد و مجسمه‌هاى خدايان و كتابخانه‌هاى بت پرستان « 1 » را با خاك يكسان نمودند . » « 2 » شهر اسكندريه كه هم اكنون از شهرهاى معتبر مصر است به وسيلهء اسكندر رومى در چهار قرن قبل از ميلاد مسيح ساخته و يا طرح ريزى شد و به همين جهت نام اسكندريه يافت . خلفاى اسكندر در مصر كه آنها را « بطالسه » مىخوانند ، در آن شهر موزه و كتابخانه و در حقيقت « آكادمى » تأسيس كردند كه به صورت يك حوزهء علمى عظيم درآمد . بسيارى از دانشمندان اسكندريه با اكابر يونان برابرى مىكنند و از مشاهير علمى جهان‌اند . حوزهء اسكندريه از قرن سوم و دوم قبل از ميلاد آغاز شده و تا قرن چهارم بعد از ميلاد ادامه يافت . مصر به‌طور كلى در دورهء اسكندر و خلفايش زير نفوذ سياسى يونان بود . بعد كه تمدن يونانى به افول گراييد و ميان روم - كه مركزش رم فعلى در ايطاليا بود - با يونان جنگ درگرفت و روم بر يونان غلبه كرد ، مصر و اسكندريه نيز تحت نفوذ سياسى روم واقع شد . دولت روم در حدود چهار قرن بعد از ميلاد منقسم شد به روم شرقى كه مركزش قسطنطينيه ( استانبول فعلى ) بوده و روم غربى كه مركزش رم در ايطاليا بوده است . روم شرقى به مسيحيت گراييد و مسيحيت ، هم روى تمدن يونان و هم روى تمدن روم اثر منفى گذاشت ، و قرون وسطاى غربى كه دورهء انحطاط غرب است تقريباً از همين وقت ( از انقسام روم به شرقى و غربى ) آغاز مىشود . پس از گرايش روم شرقى به مسيحيت ، سايهء مسيحيت - كه تدريس علوم و فلسفه را بر خلاف اصول دين مسيح مىدانست و علما و فلاسفه را كافر و گمراه و گمراه كننده مىشمرد - بر حوزهء اسكندريه سنگينى كرد و دستبردها و تاراجها و سوزانيدنهاى متناوب اين كتابخانه بار ديگر بعد از حملهء سزار در 48 ميلادى آغاز

--> ( 1 ) . كتابخانهء معروف اسكندريه وسيلهء مردمى كه آنها را مشرك و بت پرست مىدانند تأسيس شد . ( 2 ) . تاريخ تمدن اسلام و عرب ، چاپ چهارم ، صفحات 263 - 265 ( خلاصه ) .